India
111 ਮਸਜਿਦਾਂ ਹਿੰਦੂ ਆਦਮੀ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ, 1 ਈਸਾਈ ਦੁਆਰਾ ਫੰਡ ਕੀਤੀ ਗਈ

ਕੇਰਲਾ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਤਿਰੂਵਨੰਤਪੁਰਮ ਦਾ 85 ਸਾਲਾ ਗੋਪਾਲਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਭਾਈਚਾਰਕ ਸਾਂਝ ਦਾ ਇਕ ਉਦਾਹਰਣ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਾਗਵਦ ਗੀਤਾ, ਕੁਰਾਨ ਅਤੇ ਬਾਈਬਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਫ਼ਤਰ ਦੀ ਮੇਜ਼ ‘ਤੇ ਇਕੱਠੇ ਪਾਏ ਜਾਣਗੇ111 ਮਸਜਿਦਾਂ ਹਿੰਦੂ ਆਦਮੀ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ, 1 ਈਸਾਈ ਦੁਆਰਾ ਫੰਡ ਕੀਤੀ ਗਈ111 ਮਸਜਿਦਾਂ ਹਿੰਦੂ ਆਦਮੀ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ, 1 ਈਸਾਈ ਦੁਆਰਾ ਫੰਡ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਗੋਪਾਲਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਦਾ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਧਾਰਮਿਕ, ਇਤਿਹਾਸਕ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੀ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰ ਨਾਲ ਲਗਾਵ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਕੇਰਲਾ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਧਾਰਮਿਕ ਇਮਾਰਤਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਹਨ। ਇੱਥੇ 111 ਮਸਜਿਦਾਂ, 4 ਚਰਚ ਅਤੇ ਇੱਕ ਮੰਦਰ ਹਨ. ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਆਕਰਸ਼ਣ ਪਲਾਯਾਮ ਜੂਮਾ ਮਸਜਿਦ ਹੈ। ਇਕ ਈਸਾਈ ਨੇ ਇਸ ਦੇ ਪੁਨਰ ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ ਪੈਸਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲਈ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਤੋਂ ਲੋਕ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਇਕ ਹਿੰਦੂ ਆਦਮੀ ਨੇ ਇਕ ਈਸਾਈ ਤੋਂ ਪੈਸੇ ਲੈ ਕੇ ਮਸਜਿਦ ਦਾ ਪੁਨਰ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਵਾਇਆ। ਗੋਪਾਲਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ- ‘ਇਹ 1962 ਦੀ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੀ।
ਪਿਤਾ ਗੋਵਿੰਦਨ ਠੇਕੇਦਾਰ ਸਨ। ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਲੇਯਾਮਾ ਜੁਮਾ ਮਸਜਿਦ ਦੁਬਾਰਾ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਠੇਕਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨਾਲ ਨਿਰਮਾਣ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਏਜੀ ਦਫ਼ਤਰ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਪੀ ਪੀ ਚੁੰਮਰ ਨਾਲ ਪੈਸੇ ਲਈ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਚੁੰਮਰ ਇਕ ਈਸਾਈ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਮੈਨੂੰ 5000 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੇ। ਚੁੰਮਰ ਅਜਿਹਾ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਸੀ।
ਉਸਨੇ ਮਸਜਿਦ ਦੇ ਪੁਨਰ ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ ਕਰਜ਼ਾ ਲੈਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਵੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਕ ਹਿੰਦੂ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਇਕ ਈਸਾਈ ਦੇ ਪੈਸੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਮਸਜਿਦ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤੀ। ਗੋਪਾਲਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਅਨੁਸਾਰ ਮਸਜਿਦ ਨੂੰ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਵਿਚ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਮਸਜਿਦ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜ਼ਾਕਿਰ ਹੁਸੈਨ ਨੇ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਗੋਪਾਲਾਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ- ‘ਜਦੋਂ 60 ਮਸਜਿਦਾਂ ਬਣੀਆਂ ਸਨ, ਦੋਸਤਾਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚਰਚ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਬਣਾਏ। ਫਿਰ ਮੈਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਦੋਂ ਲੋਕ ਮੈਨੂੰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਧਾਰਮਿਕ ਇਮਾਰਤਾਂ ਉਸਾਰਦਾ ਹਾਂ. ਉਸਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਪੁਜਾਰੀ ਅਤੇ ਕੁਝ ਲੋਕ ਮੇਰੇ ਦਫਤਰ ਆਏ। ਉਸਨੇ ਮੈਨੂੰ ਜਾਰਜ ਆਰਥੋਡਾਕਸ ਵਾਲਿਆ ਪਾਲੀ ਚਰਚ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ। ਮੈਂ ਉਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਖ਼ਤਮ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦਾ ਗਿਆ।