Satnam Singh Sandhu ਤੇ Charanjit Singh Channi ਦੀ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਮਸਲਿਆਂ ‘ਤੇ ਬੇਬਾਕ ਆਵਾਜ਼!

ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਕੱਲ੍ਹ ਪੰਜਾਬ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਦੋ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੇ ਅਜਿਹੇ ਮਸਲੇ ਉਠਾਏ ਜੋ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸਿੱਖ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਚਰਚਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ Satnam Singh Sandhu ਅਤੇ Charanjit Singh Channi ਨੇ ਪਾਰਟੀ ਲਾਈਨ ਤੋਂ ਹਟ ਕੇ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਮਸਲੇ ਚੁੱਕੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਇਹ ਚਰਚਾ ਛਿੜ ਗਈ ਕਿ ਕਈ ਵਾਰ ਕੌਮੀ ਜਾਂ ਧਾਰਮਿਕ ਮਸਲੇ ਪਾਰਟੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਰਾਜ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ Satnam Singh Sandhu ਨੇ 1984 ਦੇ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਮਸਲਾ ਉਠਾਇਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1984 ਦੌਰਾਨ Harmandir Sahib ਵਿਖੇ ਸਥਿਤ Sikh Reference Library ਵਿੱਚੋਂ ਗਾਇਬ ਹੋਏ ਦੁਲਭ ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ, ਹਸਤਲਿਖਤਾਂ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਬਾਰੇ ਸਵਾਲ ਖੜੇ ਕੀਤੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਸਿਰਫ ਆਮ ਸਾਹਿਤ ਨਹੀਂ ਸੀ ਸਗੋਂ ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਰਾਸਤ ਦਾ ਬੇਹੱਦ ਕੀਮਤੀ ਖਜ਼ਾਨਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਅਜੇ ਤੱਕ ਪੂਰਾ ਹਿਸਾਬ ਸਾਹਮਣੇ ਨਹੀਂ ਆਇਆ।

ਇਸ ਮਸਲੇ ‘ਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਮੰਤਰੀ Gajendra Singh Shekhawat ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਚੱਲ ਰਹੇ ਗਿਆਨ ਭਾਰਤਮ ਮਿਸ਼ਨ ਤਹਿਤ ਇਹ ਵੀ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗੁੰਮ ਹੋਏ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਡਿਜ਼ੀਟਲ ਸਾਧਨਾਂ ਅਤੇ ਆਰਟੀਫ਼ੀਸ਼ਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਮੁੜ ਤਿਆਰ ਕਰਨ (recreate) ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵੇਖੀ ਜਾਵੇ। ਪਰ ਇਸ ਵਿਚਾਰ ਨਾਲ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਚਰਚਾ ਜਨਮ ਲੈ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਧਾਰਮਿਕ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੁਬਾਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮੌਲਿਕਤਾ ਕਿਵੇਂ ਕਾਇਮ ਰਹੇਗੀ। ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗ੍ਰੰਥ ਅਸਲ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦੇ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਧਾਰਮਿਕ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਵਟ ਜਾਂ ਗਲਤ ਵਿਆਖਿਆ ਦਾ ਖਤਰਾ ਵੀ ਬਣਿਆ ਰਹੇਗਾ।

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਲੋਕ ਸਭਾ ਮੈਂਬਰ Charanjit Singh Channi ਨੇ ਖਡੂਰ ਸਾਹਿਬ ਤੋਂ ਚੁਣੇ ਗਏ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ Amritpal Singh ਨੂੰ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਬੋਲਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਦੇਣ ਦਾ ਮਸਲਾ ਉਠਾਇਆ। ਚੰਨੀ ਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਹਲਕੇ ਦੇ ਲੱਖਾਂ ਲੋਕ ਕਿਸੇ ਉਮੀਦਵਾਰ ਨੂੰ ਚੁਣ ਕੇ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਭੇਜਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਸ ਹਲਕੇ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਸੁਣੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਚੁਣਿਆ ਹੋਇਆ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਹੀ ਨਾ ਰੱਖ ਸਕੇ ਤਾਂ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੀ ਰੂਹ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਵੀ ਯਾਦ ਰਹੇ ਕਿ Charanjit Singh Channi ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਸਿੱਖ ਮਸਲਿਆਂ ‘ਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਗੱਲ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਰਤੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ Article 25 of the Constitution of India ਵਿੱਚ ਸੋਧ ਕਰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਸੀ ਤਾਂ ਜੋ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਵੱਖਰੀ ਧਾਰਮਿਕ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦਰਸਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਚੰਨੀ ਨੇ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਮੈਂਬਰ ਬਿੱਲ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਮੰਗੀ ਸੀ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਵਧ ਸਕਿਆ ਅਤੇ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਦਬਾਅ ਕਾਰਨ ਇਸ ‘ਤੇ ਅੱਗੇ ਕਦਮ ਨਹੀਂ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ।

ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਉਠੇ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਮਸਲੇ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕਈ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਸਵਾਲ ਅਜੇ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਹੋਏ। ਕਈ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਅਜਿਹੇ ਮਸਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਪਾਰਟੀ ਦੀਆਂ ਰੇਖਾਵਾਂ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਉਠਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਅਜਿਹੇ ਨੇਤਾ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹਨ ਜੋ ਪਾਰਟੀ ਲਾਈਨ ਤੋਂ ਹਟ ਕੇ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਬੇਬਾਕੀ ਨਾਲ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਉਠਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਕੁਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਗੱਗੜਪੁਰੀ