ਦੁਨੀਆ ਬਦਲ ਰਹੀ ਹੈ ਤੇ ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ‘ਤੇ ਪਿਆ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਆਹ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਸਮਾਜਕ ਫਰਜ਼ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਅੱਜ ਇਹ ਦੋ ਸਮਾਨ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਮਝਦਾਰੀ ਅਤੇ ਇਜ਼ਤ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸਤਰੀਆਂ ਸਿਰਫ਼ ਘਰ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਰਹੀਆਂ ਤੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਹੁਣ ਇਹ ਸਵੀਕਾਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਘਰੇਲੂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਸਾਂਝੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹੀ ਹੈ ਨਵਾਂ ਦੌਰ — ਨਿਊ ਨਾਰਮਲ — ਜਿਸਨੂੰ ਸਮਝਣ ਤੇ ਸਵੀਕਾਰਣ ਵਿੱਚ ਹੀ ਅੱਜ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ ਛੁਪੀ ਹੈ।

ਪਹਿਲਾਂ ਪੁਰਸ਼ ਕਮਾਉਂਦਾ ਤੇ ਇਸਤਰੀ ਘਰ ਸੰਭਾਲਦੀ ਸੀ — ਇਹ ਇੱਕ ਲਿਖਿਆ-ਅਲਿਖਿਆ ਨਿਯਮ ਸੀ। ਪਰ ਹੁਣ ਸਮਾਂ ਉਹ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ। ਇਸਤਰੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਾਬਲੀਅਤ, ਸਿੱਖਿਆ ਤੇ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਹਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਸਥਾਨ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਜੇ ਪੁਰਾਣੀ ਸੋਚ ਵਾਲੇ ਪੁਰਸ਼ ਅਜੇ ਵੀ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਘਰ ਦੀ ਚਾਰਦਿਵਾਰੀ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਰਿਸ਼ਤੇ ਦਾ ਵੀ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਿਆਰ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਸਹਿਯੋਗ ਹੀ ਹੁਣ ਵਿਆਹ ਦਾ ਅਸਲੀ ਆਧਾਰ ਹਨ, ਨਾ ਕਿ ਹਕੂਮਤ ਅਤੇ ਗੁਲਾਮੀ।

ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਇਸਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਹ ਸਵੀਕਾਰਨਾ ਪਵੇਗਾ ਕਿ ਪੁਰਸ਼ ਵੀ ਤਣਾਅ, ਦਬਾਅ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਥਕਾਵਟ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਿੱਥੇ ਇਸਤਰੀ ਸਮਾਜਿਕ ਜੁਲਮਾਂ ਨਾਲ ਲੜ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਥੇ ਪੁਰਸ਼ ਵੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਸਮਾਜਕ ਉਮੀਦ ਨਾਲ ਲੜ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ “ਮਜ਼ਬੂਤ” ਦਿਖਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਵੇਂ ਦੌਰ ਵਿੱਚ, ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੀ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਇਹ “ਨਿਊ ਨਾਰਮਲ” ਸਿਰਫ਼ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਬਦਲਣ ਦਾ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਸੋਚ ਬਦਲਣ ਦਾ ਯੁੱਗ ਹੈ।

ਅੱਜ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਬਰਾਬਰੀ ਦਾ ਹੈ। ਘਰ ਚਲਾਉਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਤੱਕ, ਜਦ ਤੱਕ ਦੋਵੇਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜਕੇ ਨਹੀਂ ਚੱਲਦੇ, ਰਿਸ਼ਤਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ। ਪਿਆਰ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਰੁਮਾਂਟਿਕ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਨਹੀਂ, ਸਾਂਝੇ ਫੈਸਲੇ, ਸਾਂਝੇ ਸੁਪਨੇ ਅਤੇ ਸਾਂਝੀ ਮਿਹਨਤ ਦਾ ਨਾਮ ਹੈ।

“ਨਿਊ ਨਾਰਮਲ” ਦਾ ਅਰਥ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਇੱਕ ਇਨਸਾਨ ਵਜੋਂ ਮੰਨਣ। ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਆਜ਼ਾਦੀ, ਖੁਦ ਦੀ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਸੁਤੰਤਰ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਵੀਕਾਰਨਾ ਅਸਲ ਪਿਆਰ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ। ਜੇ ਪੁਰਾਣੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਲਈ ‘ਸਹਿਜਤਾ’ ਆਗਿਆਕਾਰਤਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਲਈ ਸਹਿਜਤਾ ਮਤਲਬ ਹੈ — ਸਮਝ, ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਆਦਰ ਹੈ।

ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਦਲਦੇ ਰੁਝਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਵੀ ਨਵੀਂ ਸ਼ਕਲ ਲੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕੰਮਕਾਜ਼ੀ ਇਸਤਰੀ, ਘਰੇਲੂ ਪਤੀ, ਦੋਵੇਂ ਕਰੀਅਰ-ਕੇਂਦਰਿਤ ਜੀਵਨ — ਇਹ ਸਭ ਹੁਣ ਆਮ ਗੱਲ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਦੋਵੇਂ ਇਸ ਬਦਲਾਅ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਰਿਸ਼ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਦੇ ਹਨ; ਜੇਕਰ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੂਰੀਆਂ ਆਉਣ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ।

ਇਸ ਲਈ ਅੱਜ ਦੇ ਪਤੀ ਅਤੇ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਸਿੱਖਣਾ ਪਵੇਗਾ ਕਿ ਸਫ਼ਲ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੀ ਕੁੰਜੀ ਹੈ — ਸਮਝ, ਸਮਾਨਤਾ ਤੇ ਸਹਿਜਤਾ। ਨਿਊ ਨਾਰਮਲ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਬਦਲਾਅ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਇੱਕ ਸਿੱਖਿਆ ਹੈ — ਕਿ ਸੱਚਾ ਪਿਆਰ ਤਦ ਹੀ ਕਾਇਮ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਦੋਵੇਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਨਵੇਂ ਰੂਪ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰਦੇ ਹਨ।

ਸਮੇਂ ਦੀ ਮੰਗ ਹੈ — ਪਤੀ ਅਤੇ ਪਤਨੀ ਦੋਵੇਂ ਨਿਊ ਨਾਰਮਲ ਨਾਲ ਸਹਿਜ ਹੋਣ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੀ ਅਸਲੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਛੁਪੀ ਹੈ।

ਕੁਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਗੱਗੜਪੁਰੀ