India
DONALD TRUMP ਲਈ ਜੰਗ ਬਣੀ ਮੁਸੀਬਤ: ਅਮਰੀਕਾ ਰਾਹ ਲੱਭ ਰਿਹਾ, ਇਰਾਨ ਆਪਣੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ‘ਤੇ ਹੀ ਰੋਕੇਗਾ ਜੰਗ !
ਮਿਡਲ ਈਸਟ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਅਮਰੀਕਾ-ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਇਰਾਨ ਦੀ ਜੰਗ ਹੁਣ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਮੋੜ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਜੰਗ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਔਖਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। 28 ਫ਼ਰਵਰੀ 2026 ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵੱਲੋਂ ਇਰਾਨ ‘ਤੇ ਵੱਡੇ ਹਵਾਈ ਅਤੇ ਮਿਸਾਈਲ ਹਮਲਿਆਂ ਨਾਲ ਇਹ ਟਕਰਾਅ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਕਾਰਵਾਈ ਦੌਰਾਨ ਇਰਾਨ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਨੇਤਾ Ali Khamenei ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਵੀ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੂਰੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਜੰਗ ਦੀ ਅੱਗ ਭੜਕ ਗਈ ਅਤੇ ਇਰਾਨ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਮਿਸਾਈਲਾਂ ਅਤੇ ਡਰੋਨਾਂ ਨਾਲ ਵਾਪਸੀ ਹਮਲੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ।
ਇਸ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਸਥਿਤੀ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਇਰਾਨ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ ਵਜੋਂ Mojtaba Khamenei ਦੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਟਕਰਾਅ ਹੋਰ ਤਿੱਖਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਨਵੇਂ ਨੇਤ੍ਰਿਤਵ ਨੇ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦ ਤੱਕ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਹਮਲੇ ਬੰਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਇਰਾਨ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਗਾਰੰਟੀ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ, ਤਦ ਤੱਕ ਜੰਗ ਰੋਕਣ ਦਾ ਕੋਈ ਸਵਾਲ ਨਹੀਂ।
ਇਸੇ ਦਰਮਿਆਨ ਜੰਗ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਸਰ ਖਾੜੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਰਾਨ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਤੇਲ ਰਸਤੇ Strait of Hormuz ਨੂੰ ਲਗਭਗ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਲਗਭਗ 20 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੇਲ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਜੰਗ ਕਾਰਨ ਟੈਂਕਰਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਕਰੀਬ ਰੁਕ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਤੇਲ ਦੀ ਕੀਮਤ 100 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਪਰ ਚਲੀ ਗਈ ਹੈ।
ਇਰਾਨ ਸਿਰਫ਼ ਮਿਸਾਈਲਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਨਹੀਂ ਲੜ ਰਿਹਾ, ਸਗੋਂ ਜੰਗ ਹੁਣ ਕਈ ਮੋਰਚਿਆਂ ‘ਤੇ ਫੈਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਖਾੜੀ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜੀ ਠਿਕਾਣਿਆਂ ‘ਤੇ ਹਮਲੇ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਇਰਾਨ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਟੋਲੀਆਂ ਨੇ ਬਹਿਰੀਨ ਅਤੇ ਇਰਾਕ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਕੁਝ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਅਮਰੀਕੀ ਜਹਾਜ਼ ਵੀ ਡਾਊਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਕਈ ਅਮਰੀਕੀ ਫੌਜੀਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਜੰਗ ਹੁਣ ਸਾਇਬਰ ਮੋਰਚੇ ‘ਤੇ ਵੀ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ। ਇਰਾਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੈਕਰ ਗਰੁੱਪ ਅਮਰੀਕਾ, ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਬਿਜਲੀ, ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਸਿਸਟਮਾਂ ‘ਤੇ ਸਾਇਬਰ ਹਮਲੇ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਟਕਰਾਅ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸਾਇਬਰ ਜੰਗ ਦਾ ਰੂਪ ਵੀ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਅਮਰੀਕਾ ਵੀ ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਖੁਦ Donald Trump ਕਹਿ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਜੰਗ ਨੂੰ “ਜਲਦੀ ਖਤਮ” ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਟਕਰਾਅ ਜਿੰਨਾ ਲੰਮਾ ਚੱਲੇਗਾ ਉਨਾ ਹੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖਤਰਨਾਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਰਾਨ ਦਾ ਰੁਖ਼ ਸਾਫ਼ ਹੈ ਕਿ ਜੰਗ ਉਸ ਵੇਲੇ ਹੀ ਰੁਕੇਗੀ ਜਦੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਹਮਲੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਦ ਕਰਨਗੇ ਅਤੇ ਇਰਾਨ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਗਾਰੰਟੀ ਦੇਣਗੇ।
ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਤਾਕਤਾਂ ਵੀ ਹੁਣ ਇਸ ਟਕਰਾਅ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਰੂਸ ਸਮੇਤ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੂੰ ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈ ਰੋਕ ਕੇ ਗੱਲਬਾਤ ਰਾਹੀਂ ਹੱਲ ਕੱਢਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਮਿਡਲ ਈਸਟ ਦੀ ਇਹ ਜੰਗ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਤਿੰਨ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। ਇਸ ਨੇ ਤੇਲ, ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤੇ, ਸਾਇਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਰਾਜਨੀਤੀ ਸਭ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਹੁਣ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਇਹ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਗਿਆ ਕਿ ਜੰਗ ਕੌਣ ਜਿੱਤੇਗਾ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਜੰਗ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦਾ ਰਾਹ ਕਿੱਥੋਂ ਨਿਕਲੇਗਾ।
