ਬੀਬੀ, ਧਾਮੀ, ਵਲਟੋਹਾ ਤੇ ਚਾਵਲਾ—ਕੌਣ ਸੱਚਾ, ਕੌਣ ਝੂਠਾ? ਧਰਮ ’ਤੇ ਕਿਸ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ? “ਧਰਮੁ ਪੰਖੁ ਕਰਿ ਉਡਰਿਆ” 

ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ, ਸ੍ਰੀ ਦਰਬਾਰ ਸਾਹਿਬ, ਪੰਜੇ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬਾਨ ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਗੁਰੂ ਘਰ ਸਿੱਖ ਲਈ ਸਤਿਕਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਸਥਾਨਾਂ ’ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਸਿੱਖ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਝੁਕਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਰਦਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਭੁੱਲਾਂ ਦੀ ਖਿਮਾ ਮੰਗਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਪਵਿੱਤਰ ਅਸਥਾਨਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਲੋਕਾਂ ਬਾਰੇ ਅਜਿਹੇ ਗੰਭੀਰ ਵਿਵਾਦ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਕਿ ਕੌਣ ਕਿਸਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ, ਕਿਸਨੇ ਰਹਿਣ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ, ਕਿਸਨੇ ਪੈਸੇ ਦਿੱਤੇ ਅਤੇ ਕਿਸ ਮਕਸਦ ਲਈ ਕਿਸੇ ਔਰਤ ਨੂੰ ਵਰਤਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਸਵਾਲ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ—ਸਵਾਲ ਪੂਰੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਦਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬਹਿਰੀਨ ਤੋਂ ਆਈ ਔਰਤ ਵੱਲੋਂ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਆਗੂ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ SGPC ਮੈਂਬਰ ਅਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਚਾਵਲਾ ਵਿਰੁੱਧ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਏ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਸਿਆਸੀ, ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤਿੰਨਾਂ ਪੱਧਰਾਂ ’ਤੇ ਵੱਡਾ ਵਿਵਾਦ ਬਣ ਗਿਆ। ਪੁਲਿਸ ਨੇ 21 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਮਾਮਲਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਸੀ ਅਤੇ FIR ਵਿੱਚ ਗੰਭੀਰ ਧਾਰਾਵਾਂ ਲਗਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਇਸ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਲਾਤਕਾਰ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲੱਗਣਾ ਅਤੇ ਅਦਾਲਤ ਵੱਲੋਂ ਦੋਸ਼ ਸਾਬਤ ਹੋਣਾ ਦੋ ਵੱਖਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਹਨ। ਚਾਵਲਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨਕਾਰਦੇ ਆਏ ਹਨ ਅਤੇ ਅੰਤਿਮ ਸੱਚਾਈ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਅਦਾਲਤੀ ਕਾਰਵਾਈ ਨਾਲ ਹੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਪਰ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਆਖ਼ਿਰ ਇਹ ਬੀਬੀ ਸ੍ਰੀ ਆਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀਆਂ ਸਰਾਵਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੀ ਕਿਵੇਂ? ਉਸਦੀ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਿਸਨੇ ਕੀਤਾ? ਉਸਨੂੰ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਰਹਿਣ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ? ਕਿਸਨੇ ਉਸਦੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ? ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਉਹ ਕਿਸੇ ਸਿਆਸੀ ਮਕਸਦ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ ਤਾਂ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕੌਣ ਸੀ?
ਇੱਥੇ ਵਿਰਸਾ ਸਿੰਘ ਵਲਟੋਹਾ ਦੇ ਬਿਆਨ ਵੀ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੀਬੀ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਿਛਲੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇ ਕੇ ਉਸਦੇ ਕਿਰਦਾਰ ’ਤੇ ਸਵਾਲ ਚੁੱਕੇ, ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸੇ ਮਹਿਲਾ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇਣ ਅਤੇ ਮਾਮਲੇ ਦੀ CBI ਜਾਂਚ ਦੀ ਮੰਗ ਵੀ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਗੱਲਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧੀ ਨਹੀਂ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ, ਪਰ ਸੰਗਤ ਦਾ ਇਹ ਪੁੱਛਣਾ ਬਿਲਕੁਲ ਜਾਇਜ਼ ਹੈ ਕਿ ਆਖ਼ਿਰ ਵਲਟੋਹਾ ਦੀ ਇਸ ਮਹਿਲਾ ਨਾਲ ਅਸਲ ਜਾਣ-ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਸੰਪਰਕ ਕਿੰਨਾ ਸੀ ਅਤੇ ਕਿਹੜੇ ਮਕਸਦ ਲਈ ਸੀ?
ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਅਮਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਚਾਵਲਾ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾਅਵਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਬੀਬੀ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਮਕਸਦ ਲਈ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਹੀ ਸਾਰਾ ਮਾਮਲਾ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਮੋਹਰਾ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਗਲਤ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸਨੂੰ ਸਬੂਤਾਂ ਨਾਲ ਗਲਤ ਸਾਬਤ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਸਹੀ ਹੈ ਤਾਂ ਫਿਰ ਇਹ ਪਤਾ ਲੱਗਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੇ ਕੌਣ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਕਸਦ ਕੀ ਸੀ।
ਹੁਣ ਆਉਂਦੇ ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਧਾਮੀ ਵੱਲ। SGPC ਨੇ 22 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਚਾਰ ਮੈਂਬਰੀ ਜਾਂਚ ਕਮੇਟੀ ਬਣਾਈ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਨੇ SGPC ਅਤੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਸਿਆਸੀ ਦਬਾਅ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਧਾਮੀ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ SGPC ਨੇ ਮਹਿਲਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੀ ਮਦਦ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਸਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹੀ ਸੀ।
ਇੱਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ SGPC ਦਾ ਪੱਖ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਮਹਿਲਾ ਨੂੰ ਆਮ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਵਾਂਗ ਕਮਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਮਦਦ ਬਿਮਾਰੀ ਜਾਂ ਲੋੜ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਤਾਂ ਇਸ ਮਦਦ ਦੀ ਪੂਰੀ ਫਾਈਲ, ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼, ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਅਤੇ ਭੁਗਤਾਨ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਜਨਤਕ ਕਿਉਂ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ? ਸੰਗਤ ਦਾ ਪੈਸਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸੰਗਤ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਹੁਣ SGPC ਦੀ ਮੁੱਢਲੀ ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਗੰਭੀਰ ਗੱਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। ਧਾਮੀ ਨੇ 6 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਛੇੜਛਾੜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਅਜਿਹੀਆਂ ਐਂਟਰੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਦਰਸਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕਿ ਮਹਿਲਾ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹੀ।
ਜੇਕਰ ਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਸੱਚਮੁੱਚ ਹੇਰਾਫੇਰੀ ਹੋਈ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਕੋਈ ਛੋਟੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ ਸਵਾਲ ਸਿਰਫ਼ ਇਹ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ ਕਿ ਬੀਬੀ ਕਿੰਨੇ ਦਿਨ ਰਹੀ; ਸਵਾਲ ਇਹ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਿਕਾਰਡ ਕਿਸਨੇ ਬਦਲੇ, ਕਿਉਂ ਬਦਲੇ ਅਤੇ ਕਿਸਦੇ ਕਹਿਣ ’ਤੇ ਬਦਲੇ? ਜਿਸ ਗੁਰੂ ਘਰ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਨਾਲ ਛੇੜਛਾੜ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਕਿਸ ਦੀ ਹੈ?
ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਦਿਲਚਸਪ ਗੱਲ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਵੱਲੋਂ ਬੀਬੀ ਦੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਹੁਣ SGPC ਕਹਿ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਲਗਾਤਾਰ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਝੂਠੀ ਹੈ ਅਤੇ ਰਿਕਾਰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਹੇਰਾਫੇਰੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਤਾਂ ਫਿਰ ਸੱਚ ਕੀ ਹੈ? ਕੀ ਬੀਬੀ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਰਹੀ ਸੀ ਜਾਂ ਨਹੀਂ? ਜੇ ਨਹੀਂ ਰਹੀ ਤਾਂ ਰਿਕਾਰਡ ਕਿਸਨੇ ਬਣਾਏ? ਜੇ ਰਹੀ ਸੀ ਤਾਂ ਫਿਰ ਅਸਲ ਰਿਕਾਰਡ ਕਿੱਥੇ ਹਨ?
ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਨੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਗੰਭੀਰ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹਾ ਕੀਤਾ ਹੈ—SGPC ਦੀ ਸਰਾਂ ਕਿਸੇ ਸਿਆਸੀ ਜਾਂ ਨਿੱਜੀ ਮਕਸਦ ਲਈ ਵਰਤੀ ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਗਈ? ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਿੱਖ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਵੀ ਇਹ ਸਵਾਲ ਚੁੱਕ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਮਹਿਲਾ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਕੌਣ ਲੈ ਕੇ ਆਇਆ, ਟਿਕਟ ਕਿਸਨੇ ਕਰਵਾਈ, ਲੰਮੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲੀ ਅਤੇ SGPC ਦੀ ਗੱਡੀ ਜਾਂ ਹੋਰ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੋਈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।
ਇਸ ਲਈ ਹੁਣ ਸਿੱਧਾ ਸਵਾਲ ਹੈ—ਬੀਬੀ ਸੱਚੀ ਹੈ ਜਾਂ ਝੂਠੀ? ਚਾਵਲਾ ਸੱਚੇ ਹਨ ਜਾਂ ਝੂਠੇ? ਵਲਟੋਹਾ ਸੱਚ ਬੋਲ ਰਹੇ ਹਨ ਜਾਂ ਚਾਵਲਾ? ਧਾਮੀ ਦੀ ਜਾਂਚ ਪੂਰਾ ਸੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆ ਰਹੀ ਹੈ ਜਾਂ ਹਾਲੇ ਵੀ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਪਰਦੇ ਪਿੱਛੇ ਹੈ? ਇਹ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਭ ਦੇ ਬਿਆਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪੂਰਾ ਸੱਚ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆ ਰਿਹਾ। ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਬਿਆਨ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਟਕਰਾਉਣ, ਉੱਥੇ ਸੰਗਤ ਨੂੰ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਬਿਆਨ ਨਹੀਂ, ਸਬੂਤ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ CBI ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਨਿਰਪੱਖ ਏਜੰਸੀ ਤੋਂ ਜਾਂਚ ਦੀ ਮੰਗ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। SGPC ਨੇ ਖੁਦ ਵੀ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ CBI ਜਾਂਚ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ SGPC ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਬਦਨਾਮ ਕਰਨ ਲਈ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਹੋਈ ਹੈ ਤਾਂ ਨਿਰਪੱਖ ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਡਰ ਕਿਉਂ? ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਗੁਰੂ ਘਰ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਅਤੇ ਸੰਗਤ ਦੇ ਭਰੋਸੇ ਨਾਲ ਖਿਲਵਾੜ ਕੀਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਵੀ ਬਚਾਇਆ ਕਿਉਂ ਜਾਵੇ?
ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਲੋੜ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਬੀਬੀ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਕੇਸਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਉਸਦਾ ਕਿਰਦਾਰ-ਹਨਨ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਮੌਜੂਦਾ ਦੋਸ਼ਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਸਬੂਤਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ। ਜੇ ਉਸਨੇ ਝੂਠਾ ਕੇਸ ਕੀਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਾਨੂੰਨ ਉਸਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰੇ। ਜੇਕਰ ਉਸਦੇ ਦੋਸ਼ ਸਹੀ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਦੋਸ਼ੀਆਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕਾਨੂੰਨ ਅਨੁਸਾਰ ਸਖ਼ਤ ਕਾਰਵਾਈ ਹੋਵੇ। ਪਰ ਨਾ ਕਿਸੇ ਔਰਤ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਔਰਤ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਸੱਚਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਧਾਰਮਿਕ ਜਾਂ ਸਿਆਸੀ ਆਗੂ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਅਹੁਦੇ ਕਰਕੇ ਬੇਦੋਸ਼ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਨੁਕਸਾਨ ਕਿਸਦਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਨਹੀਂ—ਸਿੱਖ ਸੰਗਤ ਦੇ ਭਰੋਸੇ ਦਾ।
ਅੱਜ ਸੰਗਤ ਪੁੱਛ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਜਿਹੜੇ ਆਗੂ ਗੁਰੂ ਘਰ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਅਤੇ ਮਰਯਾਦਾ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕੀ ਉਹ ਖੁਦ ਵੀ ਉਸੇ ਮਰਯਾਦਾ ਅਨੁਸਾਰ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਨ? ਜੇਕਰ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਹਜ਼ੂਰ ਬੈਠ ਕੇ ਵੀ ਸੱਚ ਨਹੀਂ ਬੋਲਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਧਰਮ ਦੀ ਗੱਲ ਕਿੱਥੇ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?
ਗੁਰਬਾਣੀ ਦਾ ਵਾਕ ਹੈ—“ਧਰਮੁ ਪੰਖੁ ਕਰਿ ਉਡਰਿਆ”। ਇਸ ਪੰਕਤੀ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਉੱਤੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਾਡੇ ਸਮੁੱਚੇ ਆਚਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਚੇਤਾਵਨੀ ਵਜੋਂ ਦੇਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਜੇ ਧਰਮ ਸਿਰਫ਼ ਮੰਚਾਂ ਦੇ ਭਾਸ਼ਣਾਂ, ਬਿਆਨਾਂ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਬਿਆਨਬਾਜ਼ੀ ਤੱਕ ਰਹਿ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਸੱਚ, ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਤੇ ਜਵਾਬਦੇਹੀ ਸਾਡੇ ਆਚਰਨ ਵਿੱਚੋਂ ਗਾਇਬ ਹੋ ਜਾਣ ਤਾਂ ਫਿਰ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਣਾ ਪਵੇਗਾ ਕਿ ਧਰਮ ਗੁਰੂ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ ਜਾਂ ਸਾਡੇ ਆਚਰਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੈ?
ਬਹਿਰੀਨ ਵਾਲੀ ਬੀਬੀ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਅੰਤਿਮ ਸੱਚ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਅਦਾਲਤ ਹੀ ਤੈਅ ਕਰੇਗੀ। ਪਰ ਇੱਕ ਗੱਲ ਅੱਜ ਹੀ ਤੈਅ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ—ਗੁਰੂ ਘਰ ਕਿਸੇ ਧੜੇ, ਪਾਰਟੀ ਜਾਂ ਆਗੂ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਸੰਗਤ ਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ ਜੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੀ ਖਿਲਵਾੜ ਕੀਤਾ ਹੈ—ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਕਿੰਨਾ ਵੀ ਵੱਡਾ ਸਿਆਸੀ ਜਾਂ ਧਾਰਮਿਕ ਆਗੂ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ—ਉਸਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦੇਣਾ ਹੀ ਪਵੇਗਾ।
ਸੰਗਤ ਨੂੰ ਹੁਣ ਇੱਕੋ ਗੱਲ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ—ਨਾ ਬੀਬੀ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਅੰਨ੍ਹਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਨਾ ਆਗੂਆਂ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਅੰਨ੍ਹੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ। ਸਿਰਫ਼ ਸੱਚ, ਸਬੂਤ ਅਤੇ ਨਿਆਂ।

ਕੁਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਗੱਗੜਪੁਰੀ