China ਦਾ ਨਵਾਂ ਡੈਮ ‘ਵਾਟਰ ਬੰਬ’ ਭਾਰਤ ਲਈ ਕਿਉਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ?

ਚੀਨ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਸਰਹੱਦ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਡੈਮ ਬਣਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਡੈਮ ਤਿੱਬਤ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਪੁੱਤਰ ਨਦੀ ‘ਤੇ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਡੈਮ ਹੋਵੇਗਾ। ਦਰਅਸਲ ਇਹ ਡੈਮ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਚੀਨ ਦਾ ਇੱਕ ਵਾਟਰ ਬੰਬ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਵਰਤੋਂ ਉਹ ਭਾਰਤ ਵਿਰੁੱਧ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਚੀਨ ਭਾਰਤੀ ਸਰਹੱਦ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇਹ ਡੈਮ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਚੀਨੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਲੀ ਕਿੰਗ ਨੇ ਇਸ ਡੈਮ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਡੈਮ ਚੀਨ ਦੇ ਨਿੰਗਚੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਪੁੱਤਰ ਨਦੀ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਇਸ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਪੁੱਤਰ ਨਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ‘ਯੂ-ਟਰਨ’ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਫਿਰ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਪੁੱਤਰ ਨਦੀ ਨੂੰ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਸੰਗਪੋ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਦੀ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਤਿੱਬਤ ਵਿੱਚ ਕੈਲਾਸ਼ ਪਰਬਤ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜਿਮਾ ਯਾਂਗਜ਼ੋਂਗ ਗਲੇਸ਼ੀਅਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ। ਇਸਦੀ ਲੰਬਾਈ 1,700 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ। ਇਹ ਅਰੁਣਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਿਆਂਗ ਨਦੀ, ਫਿਰ ਅਸਾਮ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਪੁੱਤਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਡੈਮ 167.8 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਦੀ ਲਾਗਤ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਪੰਜ ਪਣ-ਬਿਜਲੀ ਸਟੇਸ਼ਨ ਬਣਾਏ ਜਾਣਗੇ। ਇੱਥੇ ਬਣੇ ਪਣ-ਬਿਜਲੀ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਹਰ ਸਾਲ 300 ਬਿਲੀਅਨ ਕਿਲੋਵਾਟ ਘੰਟੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬਿਜਲੀ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਈਆਂ ਸਨ ਕਿ ਡੈਮ ਦਾ ਆਕਾਰ ਅਤੇ ਪੈਮਾਨਾ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਚੀਨ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦੇ ਵਹਾਅ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਦੇਵੇਗਾ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਜੰਗ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸਰਹੱਦੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੜ੍ਹਾਂ ਵਾਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਲਈ ਵੱਡੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਛੱਡ ਸਕਦਾ ਹੈ।