ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਿਆਸਤ 2027 ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵੱਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਧ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਵਾਰ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਰਚਾ ਛਿੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਮਿਆਦ ਮੁਤਾਬਕ ਚੋਣਾਂ ਫਰਵਰੀ 2027 ਵਿੱਚ ਹੋਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਹੁਣ ਇਹ ਅਟਕਲਾਂ ਲੱਗ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਚੋਣਾਂ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਅੱਗੇ ਜਾਂ ਪਿੱਛੇ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਜਨਗਨਣਾ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਡਿਜੀਟਲ ਅਤੇ ਮੈਦਾਨੀ ਦੋਵੇਂ ਪੱਧਰਾਂ ‘ਤੇ ਹੋਣੀ ਹੈ। ਜੇ ਜਨਗਨਣਾ ਦਾ ਕੰਮ ਚੁਣਾਵੀ ਤਿਆਰੀ ਨਾਲ ਟਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਵੱਲੋਂ ਚੋਣਾਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਬਦਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਜਨਗਣਨਾ ਫਰਵਰੀ ਵਿੱਚ ਹੋਣੀ ਹੈ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਜਨਗਨਣਾ 30 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ 14 ਮਈ ਤੱਕ ਹੋਣੀ ਹੈ।
ਚੋਣਾਂ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਦੇ ਸਿਰਫ਼ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਕਾਰਨ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਿਆਸੀ ਹਾਲਾਤ ਵੀ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਅਤੇ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ ਇਸ ਚਰਚਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਭੜਕਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਸਥਿਤੀ:-
2022 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਜਿੱਤ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਪਾਰਟੀਆਂ ਤੋਂ ਤੰਗ ਆ ਕੇ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਉਮੀਦ ਨਾਲ ਆਪ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਬਹੁਮਤ ਦਿੱਤਾ। ਭਗਵੰਤ ਮਾਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਸਰਕਾਰ ਬਣੀ ਅਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਮਾਹੌਲ ਬਣਿਆ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਆਵੇਗਾ।
ਪਰ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਮਿਲੇ-ਜੁਲੇ ਨਤੀਜੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ। ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਵਿਰੋਧੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ, ਬਿਜਲੀ ਰਾਹਤ, ਅਤੇ ਸਕੂਲ-ਹਸਪਤਾਲ ਮਾਡਲ ਵਰਗੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ‘ਤੇ ਆਪਣੀ ਛਾਪ ਛੱਡਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ; ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਕਾਨੂੰਨ-ਵਿਵਸਥਾ, ਨਸ਼ਾ, ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨ ਮਸਲਿਆਂ ‘ਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਨੇ ਆਪ ਨੂੰ ਘੇਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਫਿਰ ਵੀ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਆਧਾਰ ਅਜੇ ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਅੰਦਰੂਨੀ ਖਿੱਚੋਤਾਣ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਆਪਣਾ ਪੁਰਾਣਾ ਵੋਟ ਬੈਂਕ ਮੁੜ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਆਪ ਅਜੇ ਵੀ ਮੁੱਖ ਦਾਅਵੇਦਾਰ ਵਜੋਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਜੇ ਚੋਣਾਂ ਲੰਬੀਆਂ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਆਪ ਲਈ ਇਹ ਦੋਹਰੀ ਸਥਿਤੀ ਬਣੇਗੀ। ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਕੰਮ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਲਈ ਹੋਰ ਸਮਾਂ ਮਿਲੇਗਾ, ਪਰ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਰਕਾਰ ਵਿਰੁੱਧ ਮਾਹੌਲ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲੇਗਾ।
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ:-
ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਵੀ ਆਪਣਾ ਵੱਡਾ ਆਧਾਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਸਿਆਸੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਈ ਅਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਸਾਥੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨਾਲ ਗਠਜੋੜ ਟੁੱਟਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਜਪਾ ਇਕੱਲੀ ਪੈ ਗਈ।
ਭਾਜਪਾ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਕੁੱਝ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕਈ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਮਕਸਦ ਸ਼ਹਿਰੀ ਵੋਟ ਬੈਂਕ ਦੇ ਨਾਲ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਪਣੀ ਪਕੜ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ। ਪਰ ਹਾਲਾਤ ਅਜੇ ਵੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦੇ। ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਅਜੇ ਤੱਕ ਮੁੱਖ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਾਲੀ ਪਾਰਟੀ ਵਜੋਂ ਖੁਦ ਨੂੰ ਸਾਬਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੀ।
ਇਸ ਲਈ ਜੇ ਚੋਣਾਂ ਕੁਝ ਮਹੀਨੇ ਅੱਗੇ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਭਾਜਪਾ ਲਈ ਇਹ ਰਾਹਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਹੋਰ ਆਗੂ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਜੋੜਨ, ਜ਼ਮੀਨੀ ਨੈੱਟਵਰਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਛਵੀ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਸਮਾਂ ਮਿਲੇਗਾ। ਭਾਜਪਾ ਚਾਹੇਗੀ ਕਿ ਚੋਣਾਂ ਤਦ ਹੋਣ ਜਦੋਂ ਉਹ ਕਾਂਗਰਸ ਅਤੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਜ਼ਬੂਤ ਤੀਜੀ ਤਾਕਤ ਵਜੋਂ ਖੜ੍ਹ ਸਕੇ।
ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਸਿਆਸੀ ਅਸਰ:-
ਜੇ ਚੋਣਾਂ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਵੱਧ ਫਾਇਦਾ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਨੂੰ ਤਿਆਰੀ ਲਈ ਘੱਟ ਸਮਾਂ ਮਿਲੇਗਾ। ਪਰ ਜੇ ਚੋਣਾਂ ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਭਾਜਪਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਲਈ ਮੌਕਾ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਕਰਕੇ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚੱਲ ਰਹੀ ਚਰਚਾ ਸਿਰਫ਼ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਨਹੀਂ, ਸਿਆਸੀ ਵੀ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਲਾਤ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਅਜੇ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਦਿਸਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਭਾਜਪਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣਾ ਆਧਾਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਹੋਰ ਸਮਾਂ ਮਿਲੇ।
ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਅਗਲੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਭਾਵੇਂ ਕੁੱਝ ਅੱਗੇ-ਪਿੱਛੇ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਪਰ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਾਫ਼ੀ ਦਿਲਚਸਪ ਰਹੇਗਾ। ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਬੈਠੀ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਆਪਣੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ‘ਤੇ ਵੋਟ ਮੰਗੇਗੀ, ਜਦਕਿ ਭਾਜਪਾ ਆਪਣਾ ਆਧਾਰ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੇਗੀ। ਇਸ ਸਾਰੇ ਸਿਆਸੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਚੋਣਾਂ ਦੀ ਤਾਰੀਖ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਫੈਸਲਾ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗੀ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਸਿਆਸੀ ਰਣਨੀਤੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਵੀ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਕੁਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਗੱਗੜਪੁਰੀ