Punjab
“ਭਾਜਪਾ ਨਾਲ ਗੱਠਜੋੜ ਜਾਂ ਬਾਦਲ ਦਲ ਦਾ ਅੰਤ?” ਸੁਖਬੀਰ ਬਾਦਲ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵ ਸੈਨਾ, ਨਿਤੀਸ਼ ਤੇ ਚੌਟਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਸਬਕ ਲੈਣ ਦੀ ਲੋੜ!
ਹਰਸਿਮਰਤ ਕੌਰ ਬਾਦਲ ਅਤੇ ਬਿਕਰਮ ਸਿੰਘ ਮਜੀਠੀਆ ਵੱਲੋਂ ਸੰਤ ਹਰਚੰਦ ਸਿੰਘ ਲੌਂਗੋਵਾਲ ਦੀ ਬਰਸੀ ਮੌਕੇ ਅਕਾਲੀ-ਭਾਜਪਾ ਗੱਠਜੋੜ ਨੂੰ ਲਗਭਗ ਤੈਅ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਬਿਆਨਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬਾਦਲ ਦਲ ਭਾਜਪਾ ਨਾਲ ਮੁੜ ਸਿਆਸੀ ਸਾਂਝ ਬਣਾਉਣ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਾਫ਼ੀ ਆਸਵੰਦ ਹੈ। ਪਰ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖੀਏ ਤਾਂ ਤਸਵੀਰ ਕੁਝ ਹੋਰ ਹੀ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਭਾਜਪਾ ਇਸ ਸਮੇਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸੰਗਠਨ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ’ਤੇ ਖੜ੍ਹੀ ਹੋਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਇਸ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਅਕਾਲੀ-ਭਾਜਪਾ ਗੱਠਜੋੜ ਹੁੰਦਾ ਵੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕੀ ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ’ਤੇ ਹੋਵੇਗਾ? ਸ਼ਾਇਦ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਵਾਰ ਸਿਆਸੀ ਹਾਲਾਤ ਬਦਲ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। 2022 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਨੇ ਇਕੱਲਿਆਂ ਚੋਣ ਲੜ ਕੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਵੋਟ ਆਧਾਰ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਹੁਣ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਭਾਈਵਾਲ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਚੋਣ ਲੜਨਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਿਆਸੀ ਤਾਕਤ ਵਜੋਂ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਗੱਠਜੋੜ ਦੀ ਮੇਜ਼ ’ਤੇ ਭਾਜਪਾ ਆਪਣੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਰੱਖਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਕੀ ਬਾਦਲ ਦਲ ਉਹ ਸ਼ਰਤਾਂ ਮੰਨਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਵੇਗਾ? ਇਹ ਸਵਾਲ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਲਈ ਭਾਜਪਾ ਨਾਲ ਗੱਠਜੋੜ ਸਿਰਫ਼ ਸੀਟਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹ ਉਸਦੀ ਆਪਣੀ ਸਿਆਸੀ ਪਛਾਣ, ਪੰਥਕ ਸਿਆਸਤ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਬਚੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਬਾਦਲ ਦਲ ਨੂੰ ਇਸ ਮੌਕੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਗੱਲ ਬੜੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਸਮਝਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਭਾਜਪਾ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਕਈ ਪੁਰਾਣੇ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਖੇਤਰੀ ਭਾਈਵਾਲਾਂ ਨਾਲ ਗੱਠਜੋੜ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਪਰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕਈ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਭਾਈਵਾਲਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸਿਆਸੀ ਜ਼ਮੀਨ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਜਪਾ ਖੁਦ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਬਣ ਕੇ ਉਭਰੀ ਹੈ।
ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਇਆ, ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਨਿਤੀਸ਼ ਕੁਮਾਰ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਨਾਲ ਬਦਲਦੇ ਸਿਆਸੀ ਸਮੀਕਰਨ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਚੌਟਾਲਾ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਸਿਆਸੀ ਤਾਕਤ ਦੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਬਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਵਾਲ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਭਾਜਪਾ ਨਾਲ ਗੱਠਜੋੜ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਗੱਠਜੋੜ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸਿਆਸੀ ਜਗ੍ਹਾ ਕਿੰਨੀ ਬਚੇਗੀ?
ਕਿਉਂਕਿ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਖੇਤਰੀ ਪਾਰਟੀ ਆਪਣੇ ਹੀ ਸੰਗਠਨ, ਵੋਟ ਬੈਂਕ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕਿਸੇ ਵੱਡੀ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਆਪਣੀ ਸਿਆਸਤ ਚਲਾਉਣ ਲੱਗ ਪਵੇ ਤਾਂ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਉਸਦੀ ਆਪਣੀ ਲੋੜ ਹੀ ਘੱਟ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅੱਜ ਜਿਸ ਭਾਈਵਾਲ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ, ਕੱਲ੍ਹ ਨੂੰ ਉਹੀ ਭਾਈਵਾਲ ਆਪਣੇ ਲਈ ਬੋਝ ਵੀ ਸਮਝਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਬਾਦਲ ਦਲ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪੁਰਾਣੀ ਸਿਆਸੀ ਜ਼ਮੀਨ ਵਾਪਸ ਕਿਵੇਂ ਹਾਸਲ ਕਰੇ। ਜੇਕਰ ਭਾਜਪਾ ਨਾਲ ਗੱਠਜੋੜ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਵੱਖਰੀ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਪੰਥਕ ਸਿਆਸਤ ਲਈ ਜਗ੍ਹਾ ਹੀ ਨਾ ਮਿਲੇ ਤਾਂ ਇਹ ਗੱਠਜੋੜ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਲਈ ਚੁਣਾਵੀ ਫਾਇਦੇ ਦੀ ਬਜਾਏ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਲਈ ਸੁਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਲਈ ਅਸਲ ਸਵਾਲ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਕਿ ਭਾਜਪਾ ਨਾਲ ਗੱਠਜੋੜ ਕਦੋਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਅਸਲ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗੱਠਜੋੜ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਕਿੱਥੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਕੀ ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸਿਆਸੀ ਤਾਕਤ ਵਜੋਂ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਵੇਗਾ ਜਾਂ ਭਾਜਪਾ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਾਈਵਾਲ ਬਣ ਕੇ ਰਹਿ ਜਾਵੇਗਾ?
ਜੇਕਰ ਬਾਦਲ ਦਲ ਨੇ ਇਸ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਲੱਭੇ ਬਿਨਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸੀ ਦੀ ਉਮੀਦ ਨਾਲ ਗੱਠਜੋੜ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਉਸ ਦੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਸਿਆਸੀ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਅਜਿਹਾ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਬਾਦਲ ਦਲ ਲਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪਾਰਟੀ ਨਾਲ ਆਪਣੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ’ਤੇ ਗੱਠਜੋੜ ਕਰਨਾ ਹੋਰ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਲਈ ਭਾਜਪਾ ਨਾਲ ਗੱਠਜੋੜ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਚੁਣਾਵੀ ਗਣਿਤ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਹ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੀ ਹੋਂਦ, ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਸਵਾਲ ਹੈ। ਹੁਣ ਦੇਖਣਾ ਇਹ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਸੁਖਬੀਰ ਬਾਦਲ ਭਾਜਪਾ ਨਾਲ ਗੱਠਜੋੜ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਸਿਆਸੀ ਵਾਪਸੀ ਦਾ ਰਸਤਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਅਣਜਾਣੇ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਨੂੰ ਹੀ ਦਾਅ ’ਤੇ ਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਬੀਤੇ ਦਿਨੀਂ ਸੁਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਨੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ ਸੀ ਜਿਸ ਪਿੱਛੋਂ ਇਹ ਚਰਚਾ ਜ਼ੋਰਾਂ ‘ਤੇ ਸੀ ਕਿ ਅਕਾਲੀ ਭਾਜਪਾ ਗੱਠਜੋੜ ਤੈਅ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਮਜੀਠੀਆ ਤੇ ਹਰਸਿਮਰਤ ਕੌਰ ਬਾਦਲ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਵੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਅਕਾਲੀ ਭਾਜਪਾ ਗੱਠਜੋੜ ਲੱਗਭਗ ਤੈਅ ਹੈ ਪਰ ਭਾਜਪਾ ਇਸ ਲਈ ਕਾਹਲੀ ਨਹੀਂ ਲੱਗ ਰਹੀ ਸਗੋਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਜਮਾਉਣ ਲਈ ਲਗਾਤਾਰ ਯਤਨਸ਼ੀਲ ਹੈ ਅਤੇ ਬਾਦਲ ਦਲ ਨੂੰ ਬਹੁਤੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਨਹੀਂ ਦੇ ਰਹੀ। ਸੁਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਨੂੰ ਸਿਆਸਤ ਦੀ ਸਤਰੰਜ ਦੇ ਵਧੀਆ ਖਿਡਾਰੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੁਣ ਵੇਖਣਾ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਸੁਖਬੀਰ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਖੇਡ ਆਪਣੀ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਹੋਂਦ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਲਈ ਖੇਡਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਸ਼ਿਕੰਜੇ ਵਿੱਚ ਫਸ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਤਾ ਲੱਗੇਗਾ ਕਿ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਆਪ ਮਜਬੂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ‘ਤੇ ਆਪ ਕੁਹਾੜਾ ਮਾਰਦਾ ਹੈ।

