“ਗੱਠਜੋੜ ਬਾਦਲ ਦਲ ਨਾਲ ਜਾਂ ਪੁਨਰ ਸੁਰਜੀਤ ਨਾਲ? ਦੋਵੇਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਕਾਹਲੇ! ਕੀ BJP ਨਾਲ ਗੱਠਜੋੜ ਜਿੱਤ ਦੀ ਗਰੰਟੀ?”

ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ, ਜੋ 2027 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹੋਣੀਆਂ ਹਨ, ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ—ਭਾਜਪਾ ਦਾ ਗੱਠਜੋੜ ਕਿਸ ਨਾਲ ਹੋਵੇਗਾ? ਬਾਦਲ ਦਲ ਨਾਲ ਜਾਂ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਪੁਨਰ ਸੁਰਜੀਤ ਨਾਲ?

ਦਿਲਚਸਪ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਦੋਵੇਂ ਅਕਾਲੀ ਧੜੇ ਭਾਜਪਾ ਨਾਲ ਗੱਠਜੋੜ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਹਲੇ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੋਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਪੋ-ਆਪਣੇ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਗੱਠਜੋੜ ਦੇ ਪੱਕੇ ਦਾਅਵੇ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਕਿਸਦੇ ਦਾਅਵੇ ਨੂੰ ਸੱਚ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇ, ਇਹ ਸਿਆਸੀ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਵੀ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।

ਪਿਛਲੇ ਦਿਨੀਂ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਬਾਦਲ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਗੂ ਬੀਬੀ ਹਰਸਿਮਰਤ ਕੌਰ ਬਾਦਲ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਭਾਜਪਾ ਨਾਲ ਗੱਠਜੋੜ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਬਿਕਰਮ ਸਿੰਘ ਮਜੀਠੀਆ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਿਆਨ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਦਲ ਦਲ ਦੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਜਥੇਬੰਦੀ SOI ਵੱਲੋਂ RSS ਅਤੇ ਭਾਜਪਾ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਜਥੇਬੰਦੀ ABVP ਨੂੰ ਸਮਰਥਨ ਦੇਣ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਜਿੱਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਚਰਚਾ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਈ ਕਿ ਬਾਦਲ ਦਲ ਅਤੇ ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਨੇੜਤਾ ਮੁੜ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ।

ਪਰ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਪੁਨਰ ਸੁਰਜੀਤ ਨੇ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਦਾਅਵੇ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਬੈਨਰ ਹੇਠ ਹੀ ਪ੍ਰੈੱਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਆਗੂ ਰਤਨ ਸਿੰਘ ਅਜਨਾਲਾ ਨੇ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਬੈਨਰ ਹੇਠ ਪ੍ਰੈੱਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਕਰਕੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਭਾਜਪਾ ਨਾਲ ਗੱਠਜੋੜ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।

ਹੁਣ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਆਖਿਰ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਅਕਾਲੀ ਧੜੇ ਭਾਜਪਾ ਨਾਲ ਗੱਠਜੋੜ ਕਰਨ ਲਈ ਇੰਨੇ ਕਾਹਲੇ ਕਿਉਂ ਹਨ? ਕੀ ਭਾਜਪਾ ਨਾਲ ਗੱਠਜੋੜ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਚੋਣ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਗਰੰਟੀ ਹੈ?

ਸਿਆਸੀ ਗਲਿਆਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਵਾਲ ਵੀ ਉੱਠ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਭਾਜਪਾ ਨਾਲ ਗੱਠਜੋੜ ਹੀ ਜਿੱਤ ਦੀ ਗਰੰਟੀ ਹੈ ਤਾਂ ਫਿਰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ ਪ੍ਰਤੀ ਮੌਜੂਦਾ ਧਾਰਨਾ ਕੀ ਹੈ?

ਬਾਦਲ ਦਲ ਨੂੰ ਲੋਕ ਇਹ ਸਵਾਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਜਪਾ ਨਾਲ ਗੱਠਜੋੜ ਤੋੜਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਹੁਣ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮਸਲੇ ਹੱਲ ਹੋ ਗਏ ਹਨ? ਕੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ MSP ਦੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਗਰੰਟੀ ਮਿਲ ਗਈ ਹੈ? ਕੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਆਮਦਨ, ਕਰਜ਼ੇ ਅਤੇ ਖੇਤੀ ਲਾਗਤਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ? ਕੀ ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੇ ਵਿਵਾਦ ਦਾ ਸਥਾਈ ਹੱਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ?

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੰਥਕ ਮਸਲਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਪੁਨਰ ਸੁਰਜਿਤ ਤੋਂ ਵੀ ਲੋਕ ਸਵਾਲ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਜੇਕਰ ਭਾਜਪਾ ਨਾਲ ਗੱਠਜੋੜ ਸ਼ਰਤਾਂ ‘ਤੇ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਫਿਰ ਉਹ ਸ਼ਰਤਾਂ ਕੀ ਹਨ?

• ਕੀ ਬੰਦੀ ਸਿੰਘਾਂ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਹੱਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ?
• ਕੀ ਉਮਰ ਕੈਦਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਬੰਦੀ ਸਿੰਘਾਂ ਦੀ ਰਿਹਾਈ ਦਾ ਰਸਤਾ ਸਾਫ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ?
• ਕੀ ਭਾਈ ਜਗਤਾਰ ਸਿੰਘ ਹਵਾਰਾ ਦੀ ਪੈਰੋਲ ਦਾ ਮਾਮਲਾ ਹੱਲ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ?

ਕੀ ਸਿੱਖ ਕੌਮ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੇ ਪੰਥਕ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਸਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਕੋਈ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨੀਤੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ?

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਮਸਲੇ ਵੀ ਅਜੇ ਬਾਕੀ ਹਨ

ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕ ਸਿਰਫ਼ ਚੁਣਾਵੀ ਗੱਠਜੋੜ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੇ ਮਸਲਿਆਂ ਦਾ ਹੱਲ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮਸਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ MSP ਦੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਗਰੰਟੀ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਸੰਕਟ, ਕਿਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਖੇਤ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦਾ ਕਰਜ਼ਾ, ਵਧ ਰਹੀ ਖੇਤੀ ਲਾਗਤ, ਨਹਿਰੀ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਸਿੰਚਾਈ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ, ਧਰਤੀ ਹੇਠਲੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਲਗਾਤਾਰ ਡਿੱਗ ਰਿਹਾ ਪੱਧਰ, ਦਰਿਆਈ ਪਾਣੀਆਂ ਦੀ ਵੰਡ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਾਣੀਆਂ ’ਤੇ ਹੱਕ ਦਾ ਮਸਲਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ’ਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੱਕ, ਪੰਜਾਬੀ ਬੋਲਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਦਾ ਮਸਲਾ, ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸੰਪਤੀਆਂ ਦੇ ਹੱਕ, ਕੇਂਦਰ-ਰਾਜ ਸਬੰਧ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਉਦਯੋਗਾਂ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ, ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ, ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦਾ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵੱਲ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਜਾਣਾ, ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਸਰਹੱਦੀ ਸੂਬੇ ਵਜੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮੁੱਦੇ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ।

ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ, GST ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਹਿੱਤ, ਕੇਂਦਰ ਤੋਂ ਵਿੱਤੀ ਹੱਕ, ਸਰਹੱਦੀ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ, ਉਦਯੋਗਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਆਰਥਿਕ ਪੈਕੇਜ ਦੇਣ ਦੀ ਮੰਗ ਵੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਹੈ।

ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਨਸਾਫ਼, ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਖੁਦਮੁਖਤਿਆਰੀ, ਪੰਥਕ ਮਸਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਰ ਮੁੱਦੇ ਵੀ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਲਈ ਸਵਾਲ ਸਿਰਫ਼ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਭਾਜਪਾ ਕਿਸ ਅਕਾਲੀ ਧੜੇ ਨਾਲ ਗੱਠਜੋੜ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਅਸਲ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਭਾਜਪਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਸਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਕੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ?

ਕਿਉਂਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਗੱਠਜੋੜ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਬਾਦਲ ਦਲ ਜਾਂ ਪੁਨਰ ਸੁਰਜਿਤ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੀਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ ਜਾਂ ਭਾਜਪਾ ਦੀਆਂ—ਇਹ ਵੀ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਹੈ। ਜਿਹੜੀ ਪਾਰਟੀ ਗੱਠਜੋੜ ਲਈ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਾਹਲੀ ਦਿਖਾਏਗੀ, ਉਸਦੀ ਸੌਦੇਬਾਜ਼ੀ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵੀ ਓਨੀ ਹੀ ਘੱਟ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗੱਲ—ਕੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕ ਸਿਰਫ਼ ਗੱਠਜੋੜ ਦੇਖ ਕੇ ਆਪਣੀ ਵੋਟ ਪਾ ਦੇਣਗੇ?

ਇਹ ਮੰਨ ਲੈਣਾ ਕਿ ਭਾਜਪਾ ਨਾਲ ਗੱਠਜੋੜ ਆਪਣੇ ਆਪ ਜਿੱਤ ਦੀ ਗਰੰਟੀ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ, ਸ਼ਾਇਦ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਮੂਡ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਭੁੱਲ ਹੋਵੇਗੀ। ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵੋਟਰ ਗੱਠਜੋੜਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੱਕਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਮਸਲਿਆਂ ਦੇ ਹੱਲ ਨੂੰ ਵੀ ਦੇਖਣਗੇ।

ਇਸ ਲਈ ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਅਕਾਲੀ ਧੜਾ ਭਾਜਪਾ ਨਾਲ ਗੱਠਜੋੜ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਇਹ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿ ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਸਮਝਾਏਗਾ ਕਿ ਇਸ ਗੱਠਜੋੜ ਨਾਲ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਕੀ ਮਿਲੇਗਾ?

ਜੇਕਰ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਪੰਥਕ ਮਸਲੇ ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ, ਤਾਂ ਭਾਜਪਾ ਨਾਲ ਗੱਠਜੋੜ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦਲ ਨੂੰ ਲਾਭ ਦੀ ਬਜਾਏ ਨੁਕਸਾਨ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਕਿਉਂਕਿ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਗੱਠਜੋੜ ਸਿਰਫ਼ ਸੀਟਾਂ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ—ਇਹ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਭਰੋਸੇ ਦਾ ਵੀ ਸਵਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਅਤੇ 2027 ਦੀ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਇਦ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਇਹੀ ਹੋਵੇਗਾ—

“ਗੱਠਜੋੜ ਕਿਸ ਨਾਲ ਹੋਇਆ?” ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਹੋਵੇਗਾ—“ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਕੀ?”

ਕੁਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਗੱਗੜਪੁਰੀ