Punjab
ਬੀਬੀ ਭੱਠਲ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ: ਸਿਆਸਤ – ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਕਾਲੇ ਗਠਜੋੜ ਦੀ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਪੋਲ!
ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬੀਬੀ ਰਜਿੰਦਰ ਕੌਰ ਭੱਠਲ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਬਿਆਨ ਸਧਾਰਨ ਸਿਆਸੀ ਟਿੱਪਣੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਉਸ ਕਾਲੇ ਦੌਰ ਦਾ ਡਰਾਉਣਾ ਪਰਛਾਵਾਂ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਸੂਬੇ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਲਹੂ ਅਤੇ ਡਰ ਦੇ ਸਾਏ ਹੇਠ ਰੱਖਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ 1996 ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਇੱਕ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਗੈਰ ਮਾਨਵੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਮੁੜ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਆਉਣਾ ਹੈ ਤਾਂ ਰੇਲ ਗੱਡੀਆਂ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬੰਬ ਧਮਾਕੇ ਕਰਵਾ ਦਿਓ।
ਇਹ ਖੁਲਾਸਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਇੰਨਾ ਭਿਆਨਕ ਹੈ ਕਿ ਇਸਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ “ਦੇਰ ਨਾਲ ਆਇਆ ਬਿਆਨ” ਕਹਿ ਕੇ ਖ਼ਾਰਜ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਬੇਸ਼ੱਕ ਇਹ ਗੱਲ ਤੀਹ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਵੀ ਚਰਚਾ ਹੈ ਕਿ ਬੀਬੀ ਭੱਠਲ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਪਾਰਟੀ—ਕਾਂਗਰਸ—ਵੱਲੋਂ ਹਾਸ਼ੀਏ ’ਤੇ ਧੱਕ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ਮੁੜ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਲਈ ਅਜਿਹਾ ਬਿਆਨ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਰ ਸਿਆਸਤ ਦੀ ਇਹ ਵਿਆਖਿਆ ਪੂਰੇ ਸੱਚ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਮੇਟਦੀ।
ਜੇਕਰ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਦੇ ਕਾਲੇ ਦੌਰ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਬਿਆਨ ਅਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ। 80ਵੇਂ ਅਤੇ 90ਵੇਂ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਨੇ ਉਹ ਸਮਾਂ ਵੀ ਦੇਖਿਆ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਕਾਨੂੰਨ-ਵਿਵਸਥਾ ਦੇ ਨਾਂ ’ਤੇ ਮੁਕਾਬਲੇ, ਗੁਮਸ਼ੁਦਗੀਆਂ ਅਤੇ ਬੇਗੁਨਾਹਾਂ ਦੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਆਮ ਗੱਲ ਬਣ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਅਮਨ ਕਾਇਮ ਕਰਨ ਦੀ ਥਾਂ ਕਈ ਵਾਰ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਹੀ ਸਿਆਸੀ ਫ਼ਾਇਦੇ ਦਾ ਹਥਿਆਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।
ਬੀਬੀ ਭੱਠਲ ਦਾ ਬਿਆਨ ਸਿਆਸਤ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਦੀ ਉਸ ਰਵਾਇਤੀ ਘਿਣਾਉਣੀ ਸੋਚ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਸੱਤਾ ਦੀ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਅੰਕੜਾ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸੋਚ ਸਿਰਫ਼ ਗੈਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੈਰ ਮਾਨਵੀ ਵੀ ਹੈ।
ਇਸ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਮੌਜੂਦਾ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ’ਤੇ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਇਸ ਬਿਆਨ ਨੂੰ ਸਿਆਸੀ ਬਿਆਨਬਾਜ਼ੀ ਸਮਝ ਕੇ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਸਗੋਂ ਇਸਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਵਾਕਈ ਕਿਸੇ ਪੁਲਿਸ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀ ਖੌਫ਼ਨਾਕ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਸੀ? ਜੇਕਰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਤਾਂ ਉਹ ਅਧਿਕਾਰੀ ਕੌਣ ਸੀ, ਉਹ ਕਿਸ ਪੱਧਰ ਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕਿਹੜੀ ਸੋਚ ਜਾਂ ਕਿਹੜੇ ਸਿਆਸੀ ਹਿਤ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ? ਇਹ ਵੀ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਅਜਿਹਾ ਤਜ਼ਰਬਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਇਸ ਜਾਂਚ ਦਾ ਮਕਸਦ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਫ਼ੌਰੀ ਦੋਸ਼ੀ ਕਰਾਰ ਦੇਣਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਉਸ ਕਾਲੇ ਪੰਨੇ ਤੋਂ ਪਰਦਾ ਚੁੱਕਣਾ ਹੈ, ਜੋ ਅੱਜ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਅਣਸੁਲਝਿਆ ਸਵਾਲ ਬਣ ਕੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਤਾਂ ਇਹ ਸੰਦੇਹ ਕਦੇ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਕੀ ਸਾਡੀ ਲੋਕਤੰਤਰਕ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਡਰ ਅਤੇ ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਸਿਆਸਤ ਦਾ ਹਥਿਆਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਬੀਬੀ ਭੱਠਲ ਦਾ ਬਿਆਨ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਪੀੜ ਜਾਂ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ’ਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਉਹ ਸਵਾਲ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਜਵਾਬ ਦੇਣਾ ਹੁਣ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਸਿਸਟਮ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਬਣਦੀ ਹੈ।
ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ, ਮੈਂ ਇਸਨੂੰ
