ਵੇਣੁਗੋਪਾਲ ਦਾ ਦੌਰਾ: ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਧੜੇਬੰਦੀ ਬੇਨਕਾਬ, ਉੱਭਰ ਕੇ ਮੁੜ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਜਾ ਰਹੀ ਕਾਂਗਰਸ ਤੇ ਹਾਸ਼ੀਏ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਉੱਠ ਰਿਹਾ ਬਾਦਲ ਦਲ! 

ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਨੇੜੇ ਆਉਂਦਿਆਂ ਹੀ ਸੂਬੇ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਸਮੀਕਰਨ ਬਣਨ ਲੱਗੇ ਹਨ। ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਕਿਲ੍ਹਿਆਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ, ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਾਲੇ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣ ਅਤੇ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗੱਠਜੋੜ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਤਲਾਸ਼ਣ ਦਾ ਸਿਲਸਿਲਾ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਸਮੇਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਦਿਲਚਸਪ ਤਬਦੀਲੀ ਇਹ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਜਿਹੜੀ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੁੜ ਉੱਭਰਦੀ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਹ ਅੰਦਰੂਨੀ ਧੜੇਬੰਦੀ ਅਤੇ ਆਗੂਆਂ ਦੀ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਕਾਰਨ ਫਿਰ ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ ਜਾਂਦੀ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਜਿਹੜੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਬਾਦਲ ਨੂੰ ਸਿਆਸੀ ਹਾਸ਼ੀਏ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੋਇਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਮੁੜ ਉੱਭਰਨ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਬਦੀਲੀ ਪਿੱਛੇ ਭਾਜਪਾ ਨਾਲ ਸੰਭਾਵੀ ਗੱਠਜੋੜ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਅਕਾਲੀ ਧਿਰਾਂ ਨਾਲ ਸਿਆਸੀ ਸਾਂਝ ਦੀਆਂ ਚਰਚਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅਹਿਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਕੌਮੀ ਜਨਰਲ ਸਕੱਤਰ ਕੇ. ਸੀ. ਵੇਣੁਗੋਪਾਲ ਦੇ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੌਰੇ ਦੌਰਾਨ ਵਾਪਰੇ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਨੂੰ ਦੇਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਕੌਮੀ ਪੱਧਰ ਦਾ ਵੱਡਾ ਆਗੂ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸੂਬਾਈ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਉਸ ਦੇ ਸਵਾਗਤ ਲਈ ਇਕਜੁੱਟ ਹੋ ਕੇ ਤਾਕਤ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਜੇਕਰ ਸਵਾਗਤ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਤਰਜੀਹਾਂ ਅਤੇ ਦੂਰੀਆਂ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਲੱਗ ਪੈਣ ਤਾਂ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਗਲਤੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ, ਸਗੋਂ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸਿਆਸਤ ਵੱਲ ਵੀ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਵੇਣੁਗੋਪਾਲ ਦੇ ਸਵਾਗਤ ਲਈ ਲਗਾਏ ਗਏ ਬੋਰਡਾਂ ਅਤੇ ਪੋਸਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਪਰਗਟ ਸਿੰਘ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਨਾ ਹੋਣ ਦੀ ਗੱਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ। ਸਿਆਸੀ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਚਰਚਾ ਵੀ ਹੋਈ ਕਿ ਇਹ ਬੋਰਡ ਰਾਜਾ ਵੜਿੰਗ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਆਗੂਆਂ ਵੱਲੋਂ ਲਗਾਏ ਗਏ ਸਨ। ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਸੂਬਾਈ ਪ੍ਰਧਾਨ ਦੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਸੰਕੇਤ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਤਾਂ ਸਵਾਲ ਉੱਠਣਾ ਸੁਭਾਵਿਕ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਸੂਬਾਈ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਸੱਚਮੁੱਚ ਇੱਕਜੁੱਟ ਹੈ?
ਇਸੇ ਦੌਰਾਨ ਵੇਣੁਗੋਪਾਲ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਕੁਝ ਵੱਡੇ ਆਗੂ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਚਲੇ ਗਏ, ਜਦਕਿ ਪ੍ਰਗਟ ਸਿੰਘ ਵੱਲੋਂ ਬਾਹਰ ਆਉਣ ਉੱਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਗੱਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ। ਇਸ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਨੂੰ ਵੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧੜਿਆਂ ਦੀ ਆਪਸੀ ਸਿਆਸਤ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਸਵਾਗਤ ਦੇ ਢੰਗ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਆਗੂ ਦੀ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਜਾਂ ਧੜੇਬੰਦੀ ਬਾਰੇ ਅੰਤਿਮ ਨਤੀਜਾ ਨਹੀਂ ਕੱਢਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਪਾਰਟੀ ਅੰਦਰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਖਿੱਚੋਤਾਣਾਂ ਦੀ ਚਰਚਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਸਿਆਸੀ ਸੰਦੇਸ਼ ਜ਼ਰੂਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਧੜੇਬੰਦੀ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਖ਼ਤਮ ਹੋਵੇਗੀ ਜਾਂ ਚੋਣਾਂ ਤੱਕ ਹੋਰ ਡੂੰਘੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ? ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਕੋਲ ਅਜੇ ਵੀ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਵੋਟਰ ਆਧਾਰ, ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਆਗੂਆਂ ਦੀ ਟੀਮ ਅਤੇ ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਧਿਰ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ। ਪਰ ਸਿਰਫ਼ ਵੋਟਰਾਂ ਦੀ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਦਾ ਲਾਭ ਲੈ ਕੇ ਚੋਣਾਂ ਜਿੱਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ। ਇਸ ਲਈ ਸੰਗਠਨ, ਸਾਂਝੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ, ਸਪੱਸ਼ਟ ਚੋਣ ਰਣਨੀਤੀ ਅਤੇ ਟਿਕਟਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਬਾਰੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਫ਼ੈਸਲੇ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਆਗੂ ਹੀ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹੇ ਤਾਂ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਫ਼ਾਇਦਾ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕਾਂਗਰਸ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਗੰਭੀਰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਘਟਨਾ ਰਮਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਆਵਲਾ ਦਾ ਪਾਰਟੀ ਛੱਡ ਕੇ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਬਾਦਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਾ ਹੈ। ਆਵਲਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਹੋਰ ਆਗੂ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਜਲਾਲਾਬਾਦ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਰਟੀ ਬਦਲਣ ਨਾਲ ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ ਸਿਆਸੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੂੰ ਇਹ ਸੰਦੇਸ਼ ਦੇਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪਾਰਟੀ ਅਜੇ ਵੀ ਹੋਰਨਾਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।
ਇੱਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਰਮਿੰਦਰ ਆਵਲਾ ਨੇ ਬਾਦਲ ਦਲ ਨੂੰ ਹੀ ਕਿਉਂ ਚੁਣਿਆ? ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਸ ਫ਼ੈਸਲੇ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਬਦਲ ਰਹੀ ਸਿਆਸੀ ਸਥਿਤੀ ਉੱਤੇ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰਨੀ ਪਵੇਗੀ। ਇੱਕ ਸਮਾਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਬਾਦਲ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਸਿਆਸੀ ਚੁਣੌਤੀਆਂ, ਪੰਥਕ ਮੁੱਦਿਆਂ ਉੱਤੇ ਵਿਰੋਧ ਅਤੇ ਸੱਤਾ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਇਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਰਵਾਇਤੀ ਵੋਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਦੀ ਚਰਚਾ ਸੀ। ਪਰ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨੂੰ ਉਸ ਦਾ ਸਥਾਈ ਪਤਨ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਕਈ ਵਾਰ ਗੱਠਜੋੜ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ, ਨਵੇਂ ਸਿਆਸੀ ਸਾਥੀਆਂ ਦੀ ਆਮਦ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਦੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਕਿਸੇ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਮੁੜ ਮੌਕਾ ਦੇ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਰਮਿੰਦਰ ਆਵਲਾ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਫ਼ੈਸਲੇ ਪਿੱਛੇ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਸਮੀਕਰਨ ਹੋਣ ਦੀ ਚਰਚਾ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਚਰਚਾ ਹੈ ਆਵਲਾ ਭਾਜਪਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦੇ ਇੱਛੁਕ ਸਨ ਪਰ ਉੱਥੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਮੀਦ ਮੁਤਾਬਕ ਹੁੰਗਾਰਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਦੀ ਗੱਲ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਹੈ। ਵੱਡੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀਆਂ ਲਈ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਚੰਗੇ ਸਬੰਧ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਪਹੁੰਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਜੇਕਰ ਭਾਜਪਾ ਅਤੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਬਾਦਲ ਵਿਚਕਾਰ ਗੱਠਜੋੜ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਬਾਦਲ ਦਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਾ ਕੁਝ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਸਿਆਸੀ ਰਣਨੀਤੀ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਲਾਹੇਵੰਦ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਇਹ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਕਿ ਅੱਜ ਕਿਹੜੀ ਪਾਰਟੀ ਕਿੰਨੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਵੀ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਚੋਣਾਂ ਸਮੇਂ ਕਿਹੜੇ ਗੱਠਜੋੜ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੱਤਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਕਿਸ ਪਾਰਟੀ ਕੋਲ ਵੱਧ ਹੋਵੇਗੀ।
ਆਵਲਾ ਦੀ ਜਲਾਲਾਬਾਦ ਤੋਂ ਚੋਣ ਲੜਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਗੁਰੂਹਰਸਹਾਇ ਤੋਂ ਟਿਕਟ ਲੈਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਬਾਰੇ ਵੀ ਚਰਚਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 2019 ਦੀਆਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਜਲਾਲਾਬਾਦ ਤੋਂ ਸੁਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਵਿਰੁੱਧ ਚੋਣ ਲੜੀ ਸੀ। 2021 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿੱਚ ਅਹੁਦਾ ਮਿਲਿਆ, ਪਰ 2022 ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕਟ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ। ਇਸ ਪਿਛੋਕੜ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਵਾਲ ਉੱਠਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਭਵਿੱਖ ਨੂੰ ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਨਵਾਂ ਸਿਆਸੀ ਰਾਹ ਚੁਣਿਆ? ਜੇਕਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਦੋ ਟਿਕਟਾਂ ਦੀ ਉਮੀਦ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਇਹ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕ ਸੰਭਾਵੀ ਸਿਆਸੀ ਕਾਰਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਟਿਕਟਾਂ ਬਾਰੇ ਅੰਤਿਮ ਫ਼ੈਸਲਾ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਚੋਣ ਰਣਨੀਤੀ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸਹਿਮਤੀ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗਾ ਬਾਦਲ ਦਲ ਵਿੱਚ ਦੂਜੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਇਹ ਗੱਲ ਵੱਖਰੀ ਹੈ ਕਿ ਟਿਕਟਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਕਿਵੇਂ ਕਰਨੀ ਹੈ। ਸੁਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਹੀ ਅੰਤਿਮ ਫੈਸਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਦਾ ਕਾਂਗਰਸ ਲਈ ਸਬਕ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਪਾਰਟੀ ਆਪਣੇ ਆਗੂਆਂ ਦੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਸਮਝਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਟਿਕਟਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਬਾਰੇ ਭਰੋਸਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਹੋਰ ਆਗੂ ਵੀ ਬਦਲਵੇਂ ਸਿਆਸੀ ਰਾਹ ਲੱਭ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਆਗੂ ਦਾ ਪਾਰਟੀ ਛੱਡਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਵੱਡੇ ਵੋਟ ਬੈਂਕ ਦੇ ਖਿਸਕਣ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਧੜੇਬੰਦੀ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਨਾਲ ਇਕੱਠੀਆਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਤਾਂ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਏਕਤਾ ਬਾਰੇ ਸਵਾਲ ਹੋਰ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਬਾਦਲ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਸਿਆਸੀ ਵਾਪਸੀ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਗੱਠਜੋੜ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਅਤੇ ਦੂਜੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਆਗੂਆਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਉੱਤੇ ਨਾ ਤੋਲੇ। ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੀ ਮੁੜ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਲਈ ਪੰਥਕ ਮੁੱਦਿਆਂ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਬਹਾਲ ਕਰਨਾ, ਬੇਅਦਬੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਵਾਦਤ ਮਾਮਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦੇਣਾ, ਕਿਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਨੀਤੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰਨੀ ਅਤੇ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਰਵਾਇਤੀ ਵੋਟਰਾਂ ਨਾਲ ਮੁੜ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸੰਪਰਕ ਬਣਾਉਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਸਿਰਫ਼ ਸਿਆਸੀ ਗਣਿਤ ਨਾਲ ਚੋਣਾਂ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਗਾਰੰਟੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।
ਫਿਰ ਵੀ, ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਬਾਦਲ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਤਬਦੀਲੀ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਉਸ ਦੀ ਸਿਆਸੀ ਵਾਪਸੀ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਬਾਰੇ ਗੱਲਬਾਤ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਣ ਲੱਗੇ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਅਤੇ ਸਮਰਥਕਾਂ ਦਾ ਮਨੋਬਲ ਵੀ ਡਿੱਗਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਹੋਰਨਾਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨਾਲ ਗੱਠਜੋੜ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਬਣਨ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਿਆਸੀ ਆਗੂ ਉਸ ਵੱਲ ਆਉਣ ਲੱਗਣ ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਸਿਆਸੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਬਾਰੇ ਧਾਰਨਾ ਬਦਲਣ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਰਮਿੰਦਰ ਆਵਲਾ ਦਾ ਬਾਦਲ ਦਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਾ ਇਸੇ ਬਦਲਦੇ ਮਾਹੌਲ ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਕੇਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲ ਭਾਜਪਾ ਨਾਲ ਗੱਠਜੋੜ ਦੀਆਂ ਚਰਚਾਵਾਂ ਹਨ। ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਬਾਦਲ ਅਤੇ ਭਾਜਪਾ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਇਕੱਠੇ ਰਹਿ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਅਤੇ ਖੇਤੀ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੇ ਵਿਵਾਦ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੋਵਾਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਵੱਖ ਹੋ ਗਏ ਸਨ। ਹੁਣ ਜੇਕਰ ਦੋਵੇਂ ਧਿਰਾਂ ਮੁੜ ਨੇੜੇ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਚੋਣ ਸਮਝੌਤਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ, ਸਗੋਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਕਦਮ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੇ ਸਾਥੀ ਅਤੇ ਕੁਝ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸੰਗਠਨ ਵਾਲੀ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੂੰ ਗੱਠਜੋੜ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਚੋਣੀ ਆਧਾਰ ਨੂੰ ਮੁੜ ਵਿਸਥਾਰ ਦੇਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਗੱਠਜੋੜ ਦੀ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਪੁਨਰ ਸੁਰਜੀਤ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਸੰਭਾਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦੀ ਗੱਲ ਵੀ ਅਹਿਮ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਵੱਖ ਹੋਈਆਂ ਅਕਾਲੀ ਧਿਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਾਂਝ ਬਣਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਜਪਾ ਨਾਲ ਵੀ ਸਮਝੌਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਅਕਾਲੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਸਮੀਕਰਨ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਸੁਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਆਪਣੀ ਰਣਨੀਤੀ ਉੱਤੇ ਮੁੜ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਹੁਣ ਤੱਕ ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਬਾਦਲ ਨੂੰ ਸਿਆਸੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਇਕੱਲਾ ਪੈ ਚੁੱਕਿਆ ਮੰਨ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹ ਵੀ ਗੱਠਜੋੜ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਣਗੇ।
ਇੱਥੇ ਸੁਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਦੀ ਸਿਆਸੀ ਸਥਿਤੀ ਬਾਰੇ ਵੀ ਗੱਲ ਕਰਨੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਸਮਾਂ ਸੀ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਅਤੇ ਪਾਰਟੀ ਦੀਆਂ ਪਿਛਲੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਤਿੱਖੇ ਸਵਾਲ ਉੱਠ ਰਹੇ ਸਨ। ਪੰਥਕ ਮਸਲਿਆਂ, ਬੇਅਦਬੀ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੀ ਸਿਆਸੀ ਦਿਸ਼ਾ ਬਾਰੇ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਨੇ ਪਾਰਟੀ ਲਈ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰਾਂ ਆਪਸੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਉਲਝੀਆਂ ਹੋਣ ਅਤੇ ਗੱਠਜੋੜ ਦੇ ਨਵੇਂ ਸਮੀਕਰਨ ਬਣਨ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਹੋਣ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਆਗੂ ਦਾ ਸਿਆਸੀ ਵਿਰੋਧ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਤਿੱਖਾ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਸੁਖਬੀਰ ਬਾਦਲ ਪ੍ਰਤੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਮਿਲ ਗਈ ਹੈ। ਪਰ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗੱਠਜੋੜ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਅਕਾਲੀ ਧਿਰਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਵੀ ਸਾਂਝ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਭਵਿੱਖ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਦਾ ਰੁਖ ਬਦਲਿਆ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਨੂੰ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਮੰਨਦੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਹੁਣ ਇਹ ਵੀ ਸੋਚ ਸਕਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬਦਲਦੇ ਸਿਆਸੀ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਬਾਦਲ ਦਲ ਮੁੜ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਆਸੀ ਵਿਰੋਧ ਘਟਣ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਵਿਆਪਕ ਰਾਇ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਮੰਨਣ ਲਈ ਚੋਣ ਸਰਵੇਖਣਾਂ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਹਾਲਾਤ ਦੇ ਸਬੂਤ ਵੀ ਲੋੜੀਂਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਸਾਰੇ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਅਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਲਈ ਵੀ ਚੁਣੌਤੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਭਾਜਪਾ ਅਤੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਵਿਚਕਾਰ ਗੱਠਜੋੜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਅਕਾਲੀ ਧਿਰਾਂ ਦੀ ਸਾਂਝ ਵੀ ਬਣਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੇ ਸਮੀਕਰਨ ਬਦਲ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧੀ ਵੋਟਾਂ ਦੀ ਵੰਡ, ਸੀਟਾਂ ਦੀ ਆਪਸੀ ਵੰਡ ਅਤੇ ਖੇਤਰ ਅਨੁਸਾਰ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਨਤੀਜਿਆਂ ਉੱਤੇ ਅਸਰ ਪਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਗੱਠਜੋੜ ਬਣ ਜਾਣਾ ਅਤੇ ਵੋਟਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲੈਣਾ ਦੋ ਵੱਖਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਹਨ। ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਪਿਛਲੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਵਾਅਦਿਆਂ ਬਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦੇਣੇ ਹੀ ਪੈਣਗੇ।
ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਮੁੜ ਗਿਰਾਵਟ ਅਤੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਬਾਦਲ ਦੇ ਸੰਭਾਵੀ ਉਭਾਰ ਦੀ ਇਸ ਤਸਵੀਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪੱਖ ਵੀ ਹੈ। ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਕਰਕੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਕੁਝ ਆਗੂ ਪਾਰਟੀ ਛੱਡ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਆਵਲਾ ਦੇ ਆਉਣ ਜਾਂ ਗੱਠਜੋੜ ਦੀਆਂ ਚਰਚਾਵਾਂ ਕਰਕੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਅਸਲ ਤਾਕਤ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ, ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸੰਗਠਨ, ਵੋਟਰਾਂ ਦੇ ਭਰੋਸੇ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਉੱਤੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਸਟੈਂਡ ਨਾਲ ਹੋਵੇਗਾ। ਫਿਰ ਵੀ, ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਧਾਰਨਾ ਦੀ ਆਪਣੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵੇਲੇ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਧੜੇਬੰਦੀ ਉਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਬਾਰੇ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਬਾਦਲ ਦਲ ਨਾਲ ਸੰਭਾਵੀ ਗੱਠਜੋੜ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁੜ ਚਰਚਾ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਸਮਾਂ ਇਹ ਤੈਅ ਕਰੇਗਾ ਕਿ ਵੇਣੁਗੋਪਾਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਧੜੇਬੰਦੀ ਹੋਰ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਕੀ ਕਾਂਗਰਸ ਹਾਈਕਮਾਂਡ ਆਪਣੇ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੰਚ ਉੱਤੇ ਲਿਆ ਕੇ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਮੁੜ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ ਸਕੇਗੀ? ਕੀ ਰਮਿੰਦਰ ਆਵਲਾ ਵਰਗੇ ਆਗੂਆਂ ਦਾ ਪਾਰਟੀ ਛੱਡਣਾ ਹੋਰਨਾਂ ਲਈ ਵੀ ਰਸਤਾ ਖੋਲ੍ਹੇਗਾ? ਕੀ ਭਾਜਪਾ ਅਤੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਬਾਦਲ ਵਿਚਕਾਰ ਗੱਠਜੋੜ ਦੀ ਚਰਚਾ ਹਕੀਕਤ ਬਣੇਗੀ ਅਤੇ ਕੀ ਪੁਨਰ ਸੁਰਜੀਤ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਵੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਵੇਗਾ? ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਇਹ ਸਿਆਸੀ ਸਮੀਕਰਨ ਬਣਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਕੀ ਸੁਖਬੀਰ ਬਾਦਲ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਵਿਰੋਧ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਕੇ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਮੁੜ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸੱਤਾ ਦੀ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਸਕਣਗੇ?
ਫਿਲਹਾਲ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਗੱਲ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ—ਕਾਂਗਰਸ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਆਪਣੇ ਘਰ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਬਾਦਲ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮੌਕਾ ਆਪਣੇ ਸਿਆਸੀ ਆਧਾਰ ਨੂੰ ਮੁੜ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਕਾਂਗਰਸ ਜੇਕਰ ਅੰਦਰੂਨੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਉਲਝੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਉੱਭਰਨ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਝਟਕਾ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਜੇਕਰ ਭਾਜਪਾ ਨਾਲ ਗੱਠਜੋੜ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਕਾਲੀ ਧਿਰਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝ ਦੀਆਂ ਚਰਚਾਵਾਂ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਬਦਲਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਬਾਦਲ ਦਲ ਹਾਸ਼ੀਏ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਉੱਠ ਕੇ ਮੁੜ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਅੰਤਿਮ ਫ਼ੈਸਲਾ ਨਾ ਪੋਸਟਰ ਕਰਨਗੇ, ਨਾ ਦਲ ਬਦਲਣ ਵਾਲੇ ਆਗੂ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਗੱਠਜੋੜ ਦੀਆਂ ਅਟਕਲਾਂ—ਫ਼ੈਸਲਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵੋਟਰ ਕਰਨਗੇ।

ਕੁਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਗੱਗੜਪੁਰੀ