Punjab
ਬੇਅੰਤ ਸਿੰਘ ਕਤਲ ਕਾਂਡ- ਕਾਂਗਰਸੀਆਂ ਅਤੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਸ਼ਹਾਦਤਾਂ ਦੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ‘ਤੇ ਵੱਡੇ ਸਵਾਲ! ਮਣੀ ਨੇ ਕੀਤੇ ਅਹਿਮ ਖੁਲਾਸੇ!
ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬੇਅੰਤ ਸਿੰਘ ਦੀ 31 ਅਗਸਤ 1995 ਨੂੰ ਹੋਈ ਹੱਤਿਆ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਤਿੰਨ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਦੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬਿਰਤਾਂਤ ਚੱਲਦੇ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਕਾਂਗਰਸ ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਅੱਤਵਾਦ ਵਿਰੁੱਧ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਬੇਅੰਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਸਿੱਖਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵਰਗ ਇਸ ਹਮਲੇ ਨੂੰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦਿਲਾਵਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਸ਼ਹੀਦ ਮੰਨਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਕੇਂਦਰੀ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਆਰ.ਵੀ.ਐਸ. ਮਣੀ ਦੇ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਨੇ ਇਸ ਪੂਰੇ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਮੁੜ ਚਰਚਾ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਆਰ.ਵੀ.ਐਸ. ਮਣੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਗਵਾਹ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਬੇਅੰਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਅੱਤਵਾਦੀ ਘਟਨਾ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਸੁਣਵਾਈ ਦੌਰਾਨ ਜੱਜ ਨੇ ਵੀ ਇਹ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ ਸੀ ਕਿ ਇਹ ਮਾਮਲਾ ਇੱਕ ਆਮ ਹੱਤਿਆ ਵਰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਅੱਤਵਾਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਵਰਗਾ। ਮਣੀ ਦਾ ਇਹ ਵੀ ਦਾਅਵਾ ਹੈ ਕਿ ਬੇਅੰਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਇੱਕ ਜੂਨੀਅਰ ਮਹਿਲਾ ਸਹਿਯੋਗੀ ਨਾਲ ਨਿੱਜੀ ਰੰਜਿਸ਼ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸੇ ਰੰਜਿਸ਼ ਦੇ ਕਾਰਨ ਕਥਿਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਅੱਤਵਾਦੀਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਇਹ ਹੱਤਿਆ ਕਰਵਾਈ ਗਈ। ਇਹ ਦਾਅਵੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇੰਟਰਵਿਊ ਦੌਰਾਨ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ।
ਜੇ ਮਣੀ ਦੇ ਇਹ ਦਾਅਵੇ ਸਹੀ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਬੇਅੰਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਬਾਰੇ ਬਣੀ ਧਾਰਨਾ ਨੂੰ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਦਿਲਾਵਰ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਬਣੇ ਬਿਰਤਾਂਤ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਜੇ ਹੱਤਿਆ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਨਿੱਜੀ ਰੰਜਿਸ਼ ਸੀ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਦੋਵਾਂ ਧਿਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਦਾਅਵਿਆਂ ਉੱਤੇ ਨਵੇਂ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਇਹ ਵੀ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਆਰ.ਵੀ.ਐਸ. ਮਣੀ ਦੇ ਇਹ ਬਿਆਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਦਾਅਵੇ ਹਨ। ਅਦਾਲਤ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਕੋਈ ਨਵਾਂ ਫੈਸਲਾ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਜਾਂਚ ਏਜੰਸੀ ਨੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਸੱਚ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਦਾਅਵੇ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਪੁਰਾਣੇ ਮਾਮਲੇ ਬਾਰੇ ਨਵੀਂ ਬਹਿਸ ਛੇੜ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਹੁਣ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਮੁੜ ਜਾਂਚ ਦੀ ਮੰਗ ਉੱਠੇਗੀ? ਕੀ ਕਾਂਗਰਸ ਆਰ.ਵੀ.ਐਸ. ਮਣੀ ਦੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦਾ ਖੰਡਨ ਕਰੇਗੀ? ਕੀ ਸਿੱਖ ਜਥੇਬੰਦੀਆਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਆਪਣਾ ਸਟੈਂਡ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰਨਗੀਆਂ? ਅਤੇ ਕੀ ਇੰਨੇ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਦੀ ਬਹਿਸ ਹੁਣ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਮੋੜ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ? ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਿਲਣਗੇ, ਪਰ ਇਹ ਤੈਅ ਹੈ ਕਿ ਮਣੀ ਦੇ ਬਿਆਨਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਬਹਿਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਜ਼ਿੰਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
