ਇਆਲੀ ਦੀ ਸਿਆਸੀ ਰਾਹਬਦਲੀ: ਕੀ ਨਵੀਂ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਜਾਂ ਨਵਾਂ ਸਿਆਸੀ ਦਾਅ ? 

ਮਨਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਇਆਲੀ ਵੱਲੋਂ ਪੁਨਰ ਸੁਰਜੀਤ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੂੰ ਅਲਵਿਦਾ ਕਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਚਰਚਾ ਛਿੜ ਗਈ ਹੈ। ਇਆਲੀ ਦੇ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਅਸਤੀਫਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਸਿਆਸੀ ਮੋੜ ਵਜੋਂ ਵੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਿਆਸੀ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੱਲ ਚਰਚਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਇਆਲੀ ਨੇ ਇਹ ਕਦਮ ਸਿਰਫ ਵਿਚਾਰਧਾਰਕ ਅੰਤਰਾਂ ਕਰਕੇ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ ਜਾਂ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਦੀ ਖ਼ਾਹਿਸ਼ ਵੀ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਹੁਣ ਕਈ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਕੀ ਇਆਲੀ ਦੀ ਅਗਲੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਵਾਰਿਸ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਦਲ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਅਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕੀ ਉਹ ਉੱਥੇ ਜਾ ਕੇ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣਗੇ?

ਮਨਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਇਆਲੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਿਆਸੀ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਆਗੂ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾਈ ਹੈ। ਉਹ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਆਮ ਵਰਕਰ ਜਾਂ ਲੀਡਰ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਚਿਹਰਾ ਹਨ ਜੋ ਆਪਣੀ ਰਾਏ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਰੱਖਣ ਲਈ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪੁਨਰ ਸੁਰਜੀਤ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਈ ਵਾਰ ਇਹ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਆਗੂਆਂ ‘ਤੇ ਪਿਛਲੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਗੁਨਾਹਾਂ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਲੱਗੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਪਿੱਛੇ ਹੋ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਬਿਆਨ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸੋਚ ਅਤੇ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਸੰਕੇਤ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਮਰਾਲਾ ਦੀ ਇੱਕ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਗਿਆਨੀ ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੇ। ਇਸ ਬਿਆਨ ਨੇ ਵੀ ਸਾਫ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਇਆਲੀ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਾਲ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਪੁਨਰ ਸੁਰਜੀਤ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਗੱਲ ਸਮਝਦਿਆਂ ਹੀ ਇਆਲੀ ਨੂੰ ਤਾਲਮੇਲ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਚੇਅਰਮੈਨ ਬਣਾਇਆ ਸੀ। ਅੱਠ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਾਲੀ ਇਸ ਕਮੇਟੀ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਮੈਂਬਰ ਵਾਰਿਸ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਅਤੇ ਚਾਰ ਪੁਨਰ ਸੁਰਜੀਤ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਅਹੁਦੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪਰ ਸਿਆਸੀ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਾਇਦ ਇਆਲੀ ਦੀ ਸਿਆਸੀ ਭੁੱਖ ਇਸ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਭੂਮਿਕਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਮਾਂਡ ਕਰ ਸਕਣ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ ਸਕਣ।

ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਂ ਵਾਰਿਸ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਦਲ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਨਵੇਂ ਸਵਾਲ ਵੀ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਭਾਈ ਅੰਮ੍ਰਿਤਪਾਲ ਸਿੰਘ ਇਸ ਵੇਲੇ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕੌਣ ਕਰੇਗਾ, ਇਹ ਵੀ ਚਰਚਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਸਿਆਸੀ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਮਨਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਇਆਲੀ ਇਸ ਪਾਰਟੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਲਾ ਕੇ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਕਮਾਂਡ ਸੰਭਾਲਣ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਭੂਮਿਕਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਈ ਅੰਮ੍ਰਿਤਪਾਲ ਸਿੰਘ ਦੇ ਪਿਤਾ ਤਰਸੇਮ ਸਿੰਘ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਕੇ ਇਆਲੀ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਸਿਰਫ ਸਿਆਸੀ ਚਰਚਾਵਾਂ ਹਨ ਅਤੇ ਅਸਲ ਹਕੀਕਤ ਕੀ ਬਣਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਸਮਾਂ ਹੀ ਦੱਸੇਗਾ।

ਇਸ ਵਿਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪੱਖ ਵੀ ਹੈ। ਵਾਰਿਸ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਦਲ ਦੀ ਆਪਣੀ ਇੱਕ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਹੈ ਜੋ ਕਾਫੀ ਤਿੱਖੀ ਅਤੇ ਕੱਟੜ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮਨਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਇਆਲੀ ਦਾ ਸਿਆਸੀ ਅੰਦਾਜ਼ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਕ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਅਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਸਿਆਸੀ ਘਰਾਣੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਆਗੂ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਵਾਰਿਸ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਦਲ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਅਤੇ ਟਕਰਾਅ ਵਾਲੇ ਮੋੜਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਸਵਾਲ ਇਹ ਵੀ ਖੜ੍ਹਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਇਆਲੀ ਇਸ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਫਿੱਟ ਕਰ ਸਕਣਗੇ ਜਾਂ ਉਹ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨਗੇ।

ਜੇਕਰ ਇਆਲੀ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਉੱਥੇ ਜਾ ਕੇ ਸੁਖਬੀਰ ਸਿੰਘ ਬਾਦਲ ਵਾਂਗ ਪੂਰੀ ਕਮਾਂਡਰ ਵਾਲੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਸਕਣਗੇ ਤਾਂ ਇਹ ਇੰਨਾ ਸੌਖਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਭਾਈ ਅੰਮ੍ਰਿਤਪਾਲ ਸਿੰਘ ਦੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਅਤੇ ਫੈਸਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਅਤੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਜੁੜੇ ਰਹਿਣਗੇ। ਇਸ ਲਈ ਇਆਲੀ ਲਈ ਉੱਥੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਵੀ ਇੱਕ ਚੁਣੌਤੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਸਿਆਸੀ ਤਜਰਬੇ, ਸੰਪਰਕ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਸਮਰੱਥਾ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਇਆਲੀ ਕੋਲ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਰਨ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇੰਨੀ ਚਰਚਾ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।
ਕੁਝ ਲੋਕ ਇਹ ਵੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਆਲੀ ਦਾ ਇਹ ਕਦਮ ਸਿਰਫ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਦੀ ਭੁੱਖ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੀ ਸਿਆਸੀ ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਸਿਆਸੀ ਮੌਕੇ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਆਗੂ ਅਕਸਰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਆਪਣੀਆਂ ਸਿਆਸੀ ਪੋਜ਼ੀਸ਼ਨਾਂ ਬਦਲਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਇਆਲੀ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਕਾਰਨ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਦੇਖਣਾ ਵੀ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।

ਫਿਲਹਾਲ ਇਆਲੀ ਦੇ ਇਸ ਕਦਮ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਕੀ ਉਹ ਵਾਰਿਸ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਦਲ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਚਿਹਰੇ ਵਜੋਂ ਉਭਰਣਗੇ? ਕੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਦੀ ਉਹ ਜਗ੍ਹਾ ਮਿਲੇਗੀ ਜਿਸਦੀ ਉਹ ਤਲਾਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ? ਕੀ ਉਹ ਭਾਈ ਅੰਮ੍ਰਿਤਪਾਲ ਸਿੰਘ ਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਨਾਲ ਚੱਲਣਗੇ ਜਾਂ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨਗੇ? ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਅਜੇ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਹਨ। ਪਰ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰ ਹੈ ਕਿ ਮਨਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਇਆਲੀ ਦਾ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਚਰਚਾ ਅਤੇ ਨਵੇਂ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇ ਗਿਆ ਹੈ।

ਕੁਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਗੱਗੜਪੁਰੀ