Punjab
ਬਾਬਾ ਬਖਤੌਰਾ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ! ਅੱਜ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਸਮੀਕਰਣਾਂ ’ਚ ਖਿਚੜੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਆਸਾਰ?
ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਨੇੜੇ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ-ਤਿਵੇਂ ਸੂਬੇ ਦਾ ਸਿਆਸੀ ਮਾਹੌਲ ਵੀ ਗਰਮਾਉਂਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਿਆਸੀ ਮਾਹਿਰ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਲਗਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਸੰਭਾਵੀ ਗੱਠਜੋੜਾਂ ਦੀ ਚਰਚਾ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀਆਂ ਸੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਚੋਣਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਖੁੰਢ ਚਰਚਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਮੈਂ ਅਕਸਰ ਪਿੰਡਾਂ ਦੀਆਂ ਸੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੀਆਂ ਸਿਆਸੀ ਗੱਲਾਂ ਕਈ ਵਾਰ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਲੋਕ ਕਿਸੇ ਪਾਖੰਡੀ ਸਾਧ ਜਾਂ ਜੋਤਸ਼ੀ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਸਗੋਂ ਦਹਾਕਿਆਂ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਤਜਰਬੇ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਨਬਜ਼ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਆਪਣੇ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਬੀਤੇ ਦਿਨੀਂ ਦੇਵੀਗੜ੍ਹ ਨੇੜਲੇ ਇੱਕ ਪਿੰਡ ਦੀ ਸੱਥ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਜਿਹੀ ਹੀ ਖੁੰਢ ਚਰਚਾ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ। ਇਸ ਚਰਚਾ ਦੌਰਾਨ ਬਾਬਾ ਬਖਤੌਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਅੱਜ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਸਮੀਕਰਣਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ ਇੱਕ ਦਿਲਚਸਪ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕੀਤੀ।
ਬਾਬਾ ਬਖਤੌਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਮੁਤਾਬਕ ਜੇਕਰ ਅੱਜ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਚੋਣਾਂ ਹੋ ਜਾਣ ਤਾਂ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਲਗਭਗ 45 ਤੋਂ 50 ਸੀਟਾਂ ਮਿਲ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਜਪਾ ਵੀ ਕਰੀਬ 20 ਸੀਟਾਂ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਦੇ ਲਈ ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕੁਝ ਵੱਡੇ ਅਤੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਮਸਲਿਆਂ ’ਤੇ ਠੋਸ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣੇ ਪੈਣਗੇ।
ਸਭ ਤੋਂ ਦਿਲਚਸਪ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਅਕਾਲੀ ਸਿਆਸਤ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਬਾਦਲ, ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਪੁਨਰ ਸੁਰਜੀਤ ਅਤੇ ਵਾਰਿਸ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ—ਇਹ ਤਿੰਨੇ ਧੜੇ ਮਿਲ ਕੇ ਲਗਭਗ 30 ਸੀਟਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਵਾਰਿਸ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੀਟਾਂ ਮਿਲਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਬਾਬਾ ਬਖਤੌਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਵਾਰਿਸ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੂੰ 14-15 ਸੀਟਾਂ ਤੱਕ ਮਿਲ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਬਾਦਲ ਦਲ ਅਤੇ ਪੁਨਰ ਸੁਰਜੀਤ ਅਕਾਲੀ ਦਲ 7-8 ਸੀਟਾਂ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਰਹਿ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਕਾਂਗਰਸ ਬਾਰੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਆਗੂ ਅਤੇ ਧੜੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਚੋਣ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਉਤਰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਪਾਰਟੀ 20 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੀਟਾਂ ਜਿੱਤ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਪਰ ਅਸਲ ਸਿਆਸੀ ਖੇਡ ਇੱਥੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਭਾਜਪਾ ਤਿੰਨ ਅਕਾਲੀ ਧੜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਨਾਲ ਗੱਠਜੋੜ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਆਧਾਰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਚੋਣ ਮੁਕਾਬਲਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਟੱਕਰ ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ ਅਤੇ ਭਾਜਪਾ ਵਿਚਾਲੇ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਪਰ ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸ਼ਰਤ ਵੀ ਹੈ।
ਬਾਬਾ ਬਖਤੌਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਮੁਤਾਬਕ ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕੁਝ ਵੱਡੇ ਮਸਲਿਆਂ ’ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਜਵਾਬ ਦੇਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਸਾਨੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮਸਲੇ, ਬੰਦੀ ਸਿੰਘਾਂ ਦਾ ਮਸਲਾ ਅਤੇ ਭਾਈ ਜਗਤਾਰ ਸਿੰਘ ਹਵਾਰਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਪੈਰੋਲ ਦਾ ਮਸਲਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਸਲਿਆਂ ’ਤੇ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਸਿਆਸੀ ਹੱਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਬਦਲਾਅ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਹੁਣ ਜੇਕਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਅੰਦਾਜ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ ਅੱਜ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਸਮੀਕਰਣਾਂ ’ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰੀਏ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਬਹੁਮਤ ਮਿਲਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਬਣਦੀ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਗੱਠਜੋੜਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਅਰਥਾਤ—ਖਿਚੜੀ ਸਰਕਾਰ!
ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਸੱਥ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸਿਆਸੀ ਚਰਚਾ ਅਤੇ ਅੱਜ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਇੱਕ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੈ। ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਕੁੱਝ ਮਹੀਨੇ ਬਾਕੀ ਹਨ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਈ ਵਾਰ ਸਮੀਕਰਣ ਬਦਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਗੱਠਜੋੜ, ਉਮੀਦਵਾਰ, ਕਿਸਾਨੀ ਮਸਲੇ, ਧਾਰਮਿਕ ਮੁੱਦੇ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੂਡ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਕਾਰਕ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਚੁਣਾਵੀ ਤਸਵੀਰ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਦਲ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਲਈ ਬਾਬਾ ਬਖਤੌਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਇਹ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਸੱਚ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਸਿਆਸੀ ਹਾਲਾਤ ਕੋਈ ਬਿਲਕੁਲ ਨਵੀਂ ਤਸਵੀਰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਤਾਂ ਸਮਾਂ ਹੀ ਦੱਸੇਗਾ।
ਪਰ ਇੱਕ ਗੱਲ ਜ਼ਰੂਰ ਹੈ—ਜੇਕਰ ਅੱਜ ਵਾਲੇ ਸਮੀਕਰਣ ਚੋਣਾਂ ਤੱਕ ਕਾਇਮ ਰਹੇ ਤਾਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਾਰ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਬਜਾਏ ਗੱਠਜੋੜਾਂ ਨਾਲ ਬਣਨ ਵਾਲੀ ‘ਖਿਚੜੀ ਸਰਕਾਰ’ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।

