TRUMP ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਦੀ ਮਦਦ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਾਂ ਮਜ਼ਬੂਰੀ ਨਾਲ ਤੇ ਯਹੂਦੀਆਂ ਦਾ ਪਿਛੋਕੜ ਕੀ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ?

ਇਰਾਨ, ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚਾਲੇ ਬਣੇ ਤਣਾਅਪੂਰਨ ਹਾਲਾਤਾਂ ਨੇ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਸੋਚਣ ‘ਤੇ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ United States ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ Israel ਦੀ ਮਦਦ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਾਂ ਫਿਰ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ Benjamin Netanyahu ਦੇ ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਬਾਹਰੋਂ ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਸੌਖੀ ਲੱਗ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਾਫੀ ਜਟਿਲ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਪੱਖਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ।

ਕੁਝ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦੇ ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾ ਕਾਰਨ ਉਹ ਕਥਿਤ ਚਰਚਾਵਾਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ Jeffrey Epstein ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਫਾਈਲਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਐਪਸਟਿਨ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਅਮੀਰ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਨੇੜਤਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਨੌਜਵਾਨ ਲੜਕੀਆਂ ਨੂੰ ਵਰਤਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੱਡੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਜਾਲ ਵਿੱਚ ਫਸਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਉਸਦੀ 2019 ਵਿੱਚ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਖੁਦਕੁਸ਼ੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ, ਪਰ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ‘ਤੇ ਅਜੇ ਵੀ ਕਈ ਸਵਾਲ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਗੱਲ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਕਸਰ “ਕਥਿਤ” ਤੌਰ ‘ਤੇ ਹੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੱਕੀ ਤਸਦੀਕ ਨਹੀਂ ਹੋਈ।
ਦੂਜਾ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪੱਖੋਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਾਥੀ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮਿਡਲ ਈਸਟ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਅਮਰੀਕਾ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਸਾਥੀ ਵਜੋਂ ਵੇਖਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਜੰਗ ਦੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨਾ ਉਸਦੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਤੀਜਾ ਕਾਰਨ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ Donald Trump ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਇਰਾਨ ਦੇ ਤੇਲ ਸੰਸਾਧਨਾਂ ‘ਤੇ ਹੈ। ਮਿਡਲ ਈਸਟ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੋਂ ਹੀ ਤੇਲ ਦੇ ਕਾਰਨ ਵਿਸ਼ਵ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਆਪਣੇ ਰਣਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਹਿੱਤਾਂ ਲਈ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਦਖ਼ਲ ਦੇ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ Venezuela ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਦਖ਼ਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਲਗਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ “ਤਖ਼ਤ ਪਲਟ” ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਾਬਤ ਕਰਨਾ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਇਹ ਚਰਚਾ ਜ਼ਰੂਰ ਚਲਦੀ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਆਪਣੀਆਂ ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਲੋੜਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਕਦਮ ਚੁੱਕਦਾ ਹੈ।

ਇਤਿਹਾਸਕ ਪੱਖੋਂ ਵੇਖੀਏ ਤਾਂ ਯਹੂਦੀ ਕੌਮ ਦਾ ਪਿਛੋਕੜ ਵੀ ਇਸ ਸਾਰੇ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ Adolf Hitler ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਨਾਜ਼ੀ ਜਰਮਨੀ ਨੇ ਯਹੂਦੀਆਂ ‘ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਜੁਲਮ ਕੀਤੇ।
1948 ਵਿੱਚ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਯਹੂਦੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਦੇਸ਼ ਮਿਲਿਆ, ਪਰ ਇਸ ਨਾਲ ਹੀ Palestine ਅਤੇ ਹੋਰ ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਟਕਰਾਅ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋ ਗਈ। ਜ਼ਮੀਨ, ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਇਹ ਤਣਾਅ ਅੱਜ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਹੈ।

ਇਸ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਅਜਿਹੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵੀ ਸੁਣਨ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਦੂਜੇ ਵਿਸ਼ਵ ਯੁੱਧ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਕੁਝ ਯਹੂਦੀ ਵਰਗਾਂ ਨੇ ਬਰਤਾਨੀਆ ਦੀ ਮਾਲੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਨਾਜ਼ੀ ਹਕੂਮਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਪਰ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਇਸ ਗੱਲ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹਿਟਲਰ ਦੀ ਨਫ਼ਰਤ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਨਸਲੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਅਜਿਹੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਸੱਚਾਈ ਵਜੋਂ ਮੰਨਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੰਭਲ ਕੇ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅੱਜ ਦੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਜੰਗਬੰਦੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਜੰਗ ਦਾ ਫੈਲਾਅ, ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕਈ ਤਾਕਤਾਂ, ਗੁਪਤ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਮੀਕਰਨ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਹਿੱਤ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਕਿ United States ਸਿਰਫ਼ ਮਜ਼ਬੂਰੀ ਵਿੱਚ Israel ਦੀ ਮਦਦ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਾਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸਦੇ ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਹੈ—ਇਹ ਹਕੀਕਤ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਧਾਰਨ ਬਣਾਕੇ ਵੇਖਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਨਤੀਜਾ ਇਹ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਟਰੰਪ ਦਾ ਤੇਲ ਦਾ ਲਾਲਚ, ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਸਾਥੀ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਕਾਰਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ ਕਿ ਟਰੰਪ ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਦੇ ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਕੁਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਗੱਗੜਪੁਰੀ