ਚੰਨੀ ਦਾ ਪੇਪਰ ਜਾਂ ਸਿਆਸੀ ਖੇਡ? ਰਾਹੁਲ ਆਉਂਣਗੇ ਪੰਜਾਬ, ਰਾਹੁਲ ਦੇ ਦੌਰੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚੰਨੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਬਿਆਨ!

ਚੰਨੀ ਦਾ ਪੇਪਰ ਸੀ ਜਾਂ ਸਿਆਸੀ ਖੇਡ? ਇਹ ਸਵਾਲ ਇਸ ਵੇਲੇ ਪੰਜਾਬ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਦਿਲਚਸਪ ਸਵਾਲ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਾਰਨ ਹੈ ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਚੰਨੀ ਦਾ 20 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਪੇਪਰ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਠੀਕ ਇੱਕ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ, 19 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਕਾਂਗਰਸ ਵਰਕਿੰਗ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ। ਹੁਣ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਚੰਨੀ ਲਈ 20 ਅਗਸਤ ਦਾ ਪੇਪਰ ਇੰਨਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੀ ਤਾਂ ਕੀ CWC ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ 21 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਰੱਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਸੀ? ਜਾਂ ਫਿਰ ਚੰਨੀ ਹਵਾਈ ਜਹਾਜ਼ ਰਾਹੀਂ ਦਿੱਲੀ ਜਾ ਕੇ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਰੀ ਲਗਵਾ ਕੇ ਵਾਪਸ ਪੰਜਾਬ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕਦੇ ਸਨ?
ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਸਵਾਲ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ CWC ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਹੋਈ ਜਦੋਂ ਪੰਜਾਬ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਮਤਭੇਦ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਹਨ ਅਤੇ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦੌਰੇ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਵੀ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਚੰਨੀ ਦਾ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਨਾ ਹੋਣਾ ਸਿਰਫ਼ ਇਤਫ਼ਾਕ ਸੀ ਜਾਂ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕੋਈ ਸਿਆਸੀ ਗਣਿਤ ਸੀ—ਇਹ ਚਰਚਾ ਸੁਭਾਵਿਕ ਹੈ।
ਚੰਨੀ ਨੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਆਉਣ ’ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਿੱਘਾ ਸਵਾਗਤ ਕਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਅਗਲੀ ਸਰਕਾਰ ਕਾਂਗਰਸ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਬਣੇਗੀ। ਇੱਥੇ ਵੀ ਸਿਆਸੀ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ—ਕੀ ਚੰਨੀ ਸਿਰਫ਼ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਲਾਈਨ ਬੋਲ ਰਹੇ ਹਨ ਜਾਂ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦੌਰੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣਾ ਸਿਆਸੀ ਪੇਪਰ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ?
ਚੰਨੀ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਇਸ ਪੂਰੇ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਪੰਜਾਬ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਚੱਲ ਰਹੀ ਲੜਾਈ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਦੇਖਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਚੰਨੀ ਨੂੰ ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ 2027 ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਲਈ ਕੈਂਪੇਨ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਰਾਜਾ ਵੜਿੰਗ ਪੰਜਾਬ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਬਾਜਵਾ ਅਤੇ ਸੁਖਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰੰਧਾਵਾ ਵਰਗੇ ਸੀਨੀਅਰ ਆਗੂ ਵੀ ਆਪਣਾ ਸਿਆਸੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਚੰਨੀ ਦਾ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਕਿ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਦਾ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਨਿੱਘਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਇੱਕ ਸਪੱਸ਼ਟ ਸਿਆਸੀ ਸੰਦੇਸ਼ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਚੰਨੀ ਇਹ ਦਿਖਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਭਾਵੇਂ ਵਿਚਾਰਾਂ ਦੇ ਫ਼ਰਕ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਅਤੇ ਕਾਂਗਰਸ ਹਾਈਕਮਾਂਡ ਦੇ ਨਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਹਨ।
ਪਰ ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਗੱਲ ਵੀ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਚੰਨੀ ਨੇ ਰਾਹੁਲ ਦੇ ਸਵਾਗਤ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਅਗਲੀ ਸਰਕਾਰ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਬਣੇਗੀ। ਕੀ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਆਤਮਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਜਾਂ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਨੂੰ ਇਹ ਸੰਦੇਸ਼ ਦੇਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਿ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਲਈ ਚੰਨੀ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਚਿਹਰਾ ਹਨ?
ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਾਰ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨਾਲੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਟਾਈਮਿੰਗ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। 19 ਅਗਸਤ ਨੂੰ CWC ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ, 20 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਚੰਨੀ ਦਾ ਪੇਪਰ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਆਉਣ ਦੀ ਚਰਚਾ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਿਆਂ ਰੱਖ ਕੇ ਦੇਖੀਏ ਤਾਂ ਸਿਆਸੀ ਸਵਾਲ ਹੋਰ ਗਹਿਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਚੰਨੀ ਸੱਚਮੁੱਚ ਪੇਪਰ ਦੇਣ ਕਰਕੇ ਮੀਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕੇ? ਜੇ ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਸੀ ਤਾਂ ਮੀਟਿੰਗ ਦੀ ਤਾਰੀਖ ਬਦਲਣ ਦੀ ਗੁੰਜਾਇਸ਼ ਨਹੀਂ ਸੀ? ਜਾਂ ਫਿਰ ਚੰਨੀ ਨੇ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ ਤਾਂ ਜੋ ਆਪਣਾ ਪੇਪਰ ਵੀ ਦੇ ਸਕਣ ਅਤੇ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਦੌਰੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਿਆਸੀ ਜ਼ਮੀਨ ’ਤੇ ਆਪਣੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵੀ ਦਰਜ ਕਰਵਾ ਸਕਣ?
ਇਸ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਅਜੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਪੱਕੇ ਸਬੂਤ ਦੇ ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਵੀ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਪਰ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਸਵਾਲ ਉੱਠਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਵੀ ਅਕਸਰ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦੀ ਟਾਈਮਿੰਗ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਹੁਣ ਅਸਲੀ ਨਜ਼ਰ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦੌਰੇ ’ਤੇ ਰਹੇਗੀ। ਜੇ ਰਾਹੁਲ ਪੰਜਾਬ ਆ ਕੇ ਚੰਨੀ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਧੜਿਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਬੈਠਾਉਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਇਹ ਕਾਂਗਰਸ ਲਈ ਵੱਡਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਹੋਵੇਗਾ। ਜੇਕਰ ਚੰਨੀ ਨੂੰ ਇਸ ਦੌਰੇ ਦੌਰਾਨ ਕੋਈ ਵੱਡੀ ਸਿਆਸੀ ਭੂਮਿਕਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਤਾਂ 20 ਅਗਸਤ ਵਾਲਾ ਪੇਪਰ ਅਤੇ 19 ਅਗਸਤ ਵਾਲੀ CWC ਮੀਟਿੰਗ ਦੀ ਟਾਈਮਿੰਗ ਹੋਰ ਵੀ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਵੇਲੇ ਚੰਨੀ ਦਾ ਬਿਆਨ ਭਾਵੇਂ ਸਿੱਧਾ-ਸਾਦਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ—ਰਾਹੁਲ ਦਾ ਨਿੱਘਾ ਸਵਾਗਤ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਅਗਲੀ ਸਰਕਾਰ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਬਣੇਗੀ—ਪਰ ਪੰਜਾਬ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਰਸਮੀ ਬਿਆਨ ਮੰਨਣਾ ਸ਼ਾਇਦ ਜਲਦਬਾਜ਼ੀ ਹੋਵੇਗੀ।
ਕਿਉਂਕਿ ਸਵਾਲ ਸਿਰਫ਼ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਚੰਨੀ ਦਾ ਪੇਪਰ ਸੀ। ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪੇਪਰ ਦੀ ਤਾਰੀਖ, CWC ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਦੀ ਤਾਰੀਖ ਅਤੇ ਰਾਹੁਲ ਗਾਂਧੀ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦੌਰੇ ਦੀ ਟਾਈਮਿੰਗ—ਕੀ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਇਤਫ਼ਾਕ ਹਨ ਜਾਂ ਪੰਜਾਬ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਕਿਸੇ ਵੱਡੀ ਸਿਆਸੀ ਖੇਡ ਦੇ ਟੁਕੜੇ?

-ਕੁਲਵੰਤ ਸਿੰਘ ਗੱਗੜਪੁਰੀ