ਵਰਲਡ ਹੈਪੀਨੈੱਸ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਨਤੀਜੇ: ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਅਸਲ ਮਾਪਦੰਡ ਕੀ ਹਨ?

ਤਾਜ਼ਾ World Happiness Report ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਇਹ ਸਾਬਤ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਸਿਰਫ਼ ਉਸਦੀ ਆਰਥਿਕ ਹਾਲਤ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜੁੜੀ ਹੁੰਦੀ। ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ India 116ਵੇਂ ਸਥਾਨ ’ਤੇ ਹੈ, ਜਦਕਿ Pakistan 104ਵੇਂ ਸਥਾਨ ’ਤੇ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਸੰਘਰਸ਼ ਅਤੇ ਜੰਗ ਦੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਿਹਾ Israel ਅੱਠਵੇਂ ਨੰਬਰ ’ਤੇ ਆਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਨਤੀਜੇ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਸਬੰਧ ਕਈ ਹੋਰ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਕਾਰਕਾਂ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਟਾਪ 10 ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ’ਤੇ Finland, Denmark, Iceland, Sweden, Netherlands, Norway, Switzerland, Luxembourg, New Zealand ਅਤੇ Israel ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ ਦੇਸ਼ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਦਰਜੇ ’ਤੇ ਇਸ ਲਈ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉੱਥੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਉੱਚ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੀਆਂ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ, ਵਧੀਆ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਘੱਟ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਵਰਗੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ।
ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ India ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵੇਖਦੇ ਹਾਂ ਤਾਂ ਕੁਝ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਕ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਵਧ ਰਹੀ ਨਫ਼ਰਤ, ਸਮਾਜਿਕ ਧ੍ਰੁਵੀਕਰਨ, ਅੰਧਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਅਨਪੜ੍ਹਤਾ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਕਈ ਵਾਰ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜੀਵਨ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਘਟ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਆਪਸੀ ਭਰੋਸਾ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਵੀ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਘੱਟ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਗੱਲ ਵੀ ਅਕਸਰ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਜਿਹੜੇ ਦੇਸ਼ ਟਾਪ ਰੈਂਕਿੰਗ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕਤਾ ਘੱਟ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸੋਚ ਵੱਧ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਵਜੋਂ Finland, Denmark ਅਤੇ Sweden ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਅਕਸਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੈਕਯੂਲਰ ਜਾਂ ਘੱਟ ਧਾਰਮਿਕ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਸਿੱਧਾ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਪਰ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰ ਹੈ ਕਿ ਉੱਥੇ ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਸੋਚ, ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਮਾਜਿਕ ਟਕਰਾਅ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਖਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ Israel ਦਾ ਅੱਠਵੇਂ ਸਥਾਨ ’ਤੇ ਆਉਣਾ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਜੰਗ ਜਾਂ ਸੰਘਰਸ਼ ਹੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨੂੰ ਤੈਅ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਮਾਜਿਕ ਇਕਤਾ, ਪਰਿਵਾਰਕ ਸਹਿਯੋਗ, ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉੱਥੇ ਦੀ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ, ਤਕਨੀਕੀ ਤਰੱਕੀ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਮਕਸਦ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।
ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਨਤੀਜਾ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਇੱਕ ਬਹੁ-ਪੱਖੀ ਧਾਰਣਾ ਹੈ ਜਿਸ ’ਚ ਆਰਥਿਕ ਹਾਲਤ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਮਾਜਿਕ ਸਾਂਝ, ਸਿੱਖਿਆ, ਸੋਚਣ ਦਾ ਢੰਗ ਅਤੇ ਆਪਸੀ ਭਰੋਸਾ ਵੀ ਬਰਾਬਰ ਅਹਿਮੀਅਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਨਫ਼ਰਤ ਦੀ ਥਾਂ ਸਹਿਯੋਗ, ਅੰਧਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੀ ਥਾਂ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸੋਚ ਅਤੇ ਅਨਪੜ੍ਹਤਾ ਦੀ ਥਾਂ ਸਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਵਧਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਸੁਧਾਰ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ।