ਆਇਰਨ ਦੀ ਕਮੀ ਕਿਉਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ? ਜਾਣੋ ਵੱਡੇ ਕਾਰਨ ਤੇ ਲੱਛਣ

ਆਇਰਨ (Iron) ਦੀ ਕਮੀ ਨੂੰ ਮੈਡੀਕਲ ਭਾਸ਼ਾ ‘ਚ Iron Deficiency Anemia ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਮੀ ਕਈ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ।

 ਆਇਰਨ ਦੀ ਕਮੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ

1. ਖੁਰਾਕ ‘ਚ ਆਇਰਨ ਦੀ ਘਾਟ
ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਹਰੀ ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਦਾਲਾਂ, ਗੁੜ, ਚੁੱਕੰਦਰ ਜਾਂ ਆਇਰਨ ਵਾਲੀ ਡਾਇਟ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ, ਤਾਂ ਕਮੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

2. ਖੂਨ ਦੀ ਕਮੀ (Blood Loss)

• ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੀਰੀਅਡਸ (ਮਹਿਲਾਵਾਂ ‘ਚ)
• ਕਿਸੇ ਚੋਟ ਜਾਂ ਓਪਰੇਸ਼ਨ ਨਾਲ ਖੂਨ ਵੱਗਣਾ
• ਅੰਦਰੂਨੀ ਬਲੀਡਿੰਗ

3. ਸਰੀਰ ਵੱਲੋਂ ਆਇਰਨ ਦਾ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਾ ਜਜ਼ਬ ਹੋਣਾ
ਕੁਝ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਕਾਰਨ ਸਰੀਰ ਆਇਰਨ absorb ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।

4. ਗਰਭਾਵਸਥਾ (Pregnancy)
ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਆਇਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

5. ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਦਾ ਸਰੀਰ (Growth)
ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਕਿਸ਼ੋਰ ਅਵਸਥਾ ‘ਚ ਆਇਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਲੱਛਣ (Symptoms)

• ਥਕਾਵਟ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ
• ਚੱਕਰ ਆਉਣੇ
• ਚਿਹਰਾ ਪੀਲਾ ਪੈਣਾ
• ਸਾਹ ਫੁੱਲਣਾ
• ਵਾਲਾਂ ਦਾ ਝੜਨਾ

 ਬਚਾਅ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ?

• ਹਰੀ ਸਬਜ਼ੀਆਂ (ਪਾਲਕ), ਦਾਲਾਂ, ਗੁੜ, ਅਨਾਰ ਖਾਓ
• Vitamin C ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਆਇਰਨ ਲਓ (ਜਿਵੇਂ ਨਿੰਬੂ)
• ਜ਼ਰੂਰਤ ਪੈਣ ‘ਤੇ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ ਸਪਲੀਮੈਂਟ ਲਓ

ਆਇਰਨ ਦੀ ਘਾਟ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਟਿਪਸ : 

 1. ਆਇਰਨ ਵਾਲੀ ਖੁਰਾਕ ਲਓ

ਪਾਲਕ, ਮੇਥੀ, ਚੁੱਕੰਦਰ, ਦਾਲਾਂ, ਗੁੜ, ਅਨਾਰ ਤੇ ਸੁੱਕੇ ਮੇਵੇ ਆਪਣੀ ਡਾਇਟ ‘ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰੋ।

 2. Vitamin C ਨਾਲ ਆਇਰਨ ਲਓ

ਨਿੰਬੂ, ਸੰਤਰਾ ਜਾਂ ਆੰਵਲਾ ਨਾਲ ਆਇਰਨ ਵਾਲਾ ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਨਾਲ absorption ਵਧਦਾ ਹੈ।

 3. ਚਾਹ-ਕੌਫੀ ਘੱਟ ਕਰੋ

ਖਾਣੇ ਦੇ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਚਾਹ ਜਾਂ ਕੌਫੀ ਪੀਣ ਨਾਲ ਆਇਰਨ ਜਜ਼ਬ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

 4. ਸੰਤੁਲਿਤ ਖੁਰਾਕ ਰੱਖੋ

ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਡਾਇਟ ‘ਚ ਹਰੀ ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਅਨਾਜ ਤੇ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਜ਼ਰੂਰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰੋ।

 5. ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਲਓ

ਜੇ ਕਮੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸਪਲੀਮੈਂਟ ਸਿਰਫ਼ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ ਲਓ।

 6. ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਟੈਸਟ ਕਰਵਾਓ

ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਆਇਰਨ ਲੈਵਲ ਚੈੱਕ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

 7. ਸਿਹਤਮੰਦ ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਅਪਣਾਓ

ਠੀਕ ਨੀਂਦ, ਕਸਰਤ ਤੇ ਤਣਾਅ ਘੱਟ ਰੱਖਣਾ ਵੀ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ।